دیدبان سیاسی | حرکت به سوی نوآوری و قدرت؛ موج نوآوری در سراسر چین
۱۵ ساعت پیش اخبار مهم
CCTV News
«از آغاز سال جاری، سراسر حزب و کشور با عزم راسخ و تلاشی پیگیر، تدوین و اجرای برنامه پنج‌ساله پانزدهم را پیش برده، امور گوناگون را با استحکام به جلو رانده و با انواع خطرات و چالش‌ها به شکلی مؤثر مقابله کرده‌اند. اقتصاد چین با ایستادگی در برابر فشارها، به سوی نوآوری و بهبود کیفی حرکت کرده و انعطاف‌پذیری و پویایی چشمگیری نشان داده است؛ همچنین دستاوردها و نتایج جدیدی در مسیر اهداف حزب و کشور حاصل شده است.»
در ۳۰ سپتامبر، در مراسم رسمی هفتاد و هفتمین سالگرد تأسیس جمهوری خلق چین، شی جین‌پینگ، دبیرکل حزب، طی سخنانی اظهار داشت که باید «حرکت پایدار اقتصاد به سمت نوآوری، کیفیت بالاتر و پویایی بیشتر استمرار یابد، معیشت عمومی به‌طور ملموس حفظ و ارتقا یابد، اهداف و برنامه‌های سالانه محقق شود و آغاز موفقی برای اجرای برنامه پنج‌ساله پانزدهم شکل گیرد.»
در پیشبرد نوسازی به سبک چینی، نوآوری علمی و فناورانه مسیری بنیادین است. در سال نخست برنامه پنج‌ساله پانزدهم، از تحول و نوسازی صنایع سنتی گرفته تا شکل‌گیری خوشه‌های فعال در حوزه‌های نوین، خیزش نوآوری در بخش‌های گوناگون جریان یافته و به عاملی برای توسعه کیفی اقتصاد تبدیل شده است.
نوسازی و ارتقای صنایع سنتی
بیش از ۸۰ درصد از کل بخش تولید صنعتی چین را صنایع سنتی تشکیل می‌دهند که پایه و اساس نظام صنعتی نوین به شمار می‌روند.
شی جین‌پینگ توجه ویژه‌ای به ارتقای کیفی صنایع سنتی دارد و تأکید کرده است: «بخش واقعی اقتصاد نباید کنار گذاشته شود، و صنایع سنتی موجود در این بخش نیز نباید نادیده گرفته شوند؛ بلکه باید با تکیه بر نوآوری علمی و فناورانه، فرآیند تحول و ارتقا را طی کنند» و «از طریق بازسازی و به‌روزرسانی صنایع سنتی نیز می‌توان به توسعه نیروهای مولد نوین دست یافت.»
در سپتامبر سال جاری، شی جین‌پینگ با صدور رهنمودهایی درباره توسعه صنایع تولیدی پیشرفته تأکید کرد که باید پیوسته صنایع تولیدی پیشرفته را تقویت و گسترش داد، سطح استقلال و مهارپذیری زنجیره‌های تأمین را ارتقا بخشید، استقرار یک نظام صنعتی مدرن با محوریت صنایع تولیدی پیشرفته را شتاب داد و با استحکام پایه‌های بخش واقعی اقتصاد، پیشبرد نوسازی به سبک چینی را پشتیبانی کرد.
با اتکا به نیازهای بازار و ارتقای نوآوری‌های علمی و فناورانه، صنایع سنتی پویایی جدیدی یافته‌اند. برای نمونه در صنعت کشتی‌سازی، طی نیمه نخست سال جاری، سه شاخص کلیدی شامل حجم شناورهای تکمیل‌شده، سفارش‌های جدید دریافتی و تعهدات در دست اقدام، رکوردهای پیشین را پشت سر گذاشته و جایگاه چین در بازار جهانی همچنان حفظ شده است. با گذار از ساخت کشتی‌های باری ساده به سوی ایجاد خوشه‌های صنعتی چندمنظوره برای ساخت شناورهای پیشرفته، صنعت کشتی‌سازی چین افق‌های تازه‌ای را تجربه می‌کند.
ارزش افزوده بخش تولید صنعتی چین نزدیک به ۳۰ درصد از کل جهان را شامل می‌شود و برای شانزدهمین سال متوالی در رتبه اول جهان قرار دارد؛ تولید ناخالص داخلی ۱۷۹ منطقه توسعه فناوری‌های پیشرفته ملی از ۲۰ تریلیون یوآن فراتر رفته و توان رقابتی ۸۰ خوشه ملی تولید پیشرفته در سطح بین‌المللی ارتقا یافته است. این رشد مستمر، حاکی از گام‌های مداوم در دستیابی به خوداتکایی در حوزه فناوری‌های راهبردی است.
رشد پایدار صنایع نوظهور
صنایع نوظهور اهرم اصلی شتاب‌بخشی به شکل‌گیری نیروهای مولد نوین و بستری کلیدی برای دگرگونی و ارتقای ساختار اقتصادی محسوب می‌شوند.
شی جین‌پینگ تصریح کرد: «باید با پیشتازی نوآوری علمی و فناورانه، صنایع نوظهور و صنایع آینده را با تمام قوا پرورش داد و تقویت کرد تا جایگاه برتر در رقابت‌های بین‌المللی کسب شود و محرک‌ها و مزیت‌های نوینی برای توسعه اقتصادی شکل گیرد.»
در سرفصل‌های برنامه پنج‌ساله پانزدهم به‌روشنی بر مواردی چون «توسعه فضای اقتصاد دریاپایه»، «پیشبرد منظم اقتصاد ارتفاع پایین»، «توسعه مقیاس‌پذیر و زنجیره‌ای هواپیماهای مسافربری پهن‌پیکر بومی» و «حمایت از مصرف بالینی داروهای نوآورانه» تأکید شده است؛ مجموعه‌ای از اقدامات که چشم‌اندازی مشخص برای تقویت صنایع نوظهور ترسیم می‌کند.
در ژوئیه امسال، نخستین مأموریت پرتاب و بازیابی موشک حامل Long March 10B با موفقیت انجام گرفت که بیانگر پیشرفتی چشمگیر در فناوری موشک‌های با قابلیت استفاده مجدد است؛ در نیمه نخست سال، تولید ربات‌های صنعتی رشدی ۲۸ درصدی را ثبت کرد؛ و محصولاتی نوین مانند داروهای نوآورانه و ارقام اصلاح‌شده کشاورزی به بهره‌برداری رسیدند. با تمرکز بر مؤلفه‌های نوین، ظرفیت‌های نوآورانه فعال شده و صنایع نوظهور و محوری چین به شکل فزاینده‌ای توسعه یافته‌اند تا پویایی بیشتری به ساختار نظام صنعتی نوین بخشیده شود.
برنامه‌ریزی راهبردی برای صنایع آینده
فناوری رابط مغز و رایانه به افراد با معلولیت‌های حرکتی امکان داده است تا از طریق سیگنال‌های مغزی، دست‌های مکانیکی بیونیک را به شکل دقیق کنترل کنند؛ ربات‌های هوشمند تجسم‌یافته نیز در جایگاه کارکنان فروشگاه‌ها فعالیت می‌کنند، قهوه آماده می‌سازند و کالا عرضه می‌کنند. چنین نمونه‌هایی از ظهور و شکل‌گیری تدریجی صنایع آینده حکایت دارد.
همگام با شتاب تحولات فناورانه، صنایع آینده نه تنها سرنوشت بخش صنعت، بلکه جهت‌گیری توسعه پیش رو را مشخص می‌کنند.
در ۳۰ ژانویه امسال، بیست و چهارمین نشست مطالعه گروهی دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین با تمرکز بر پیش‌بینی راهبردی و گسترش صنایع آینده تشکیل شد. شی جین‌پینگ در این نشست خاطرنشان کرد که توسعه و پرورش صنایع آینده برای تصاحب نقاط راهبردی در حوزه علم، فناوری و صنعت، حفظ ابتکار عمل در عرصه توسعه، گسترش نیروهای مولد نوین، استقرار نظام صنعتی مدرن و نیز بهبود کیفیت زندگی مردم و ارتقای همه‌جانبه جامعه، اهمیتی کلیدی دارد.
برنامه پنج‌ساله پانزدهم راهبردهایی فراگیر را برای توسعه صنایع آینده تدوین کرده و با هدف‌گیری بخش‌های کلیدی پیشرو، در پی پیاده‌سازی زنجیره کامل این صنایع است تا حوزه‌هایی نظیر فناوری کوانتوم، تولید زیستی، انرژی هیدروژنی و گداخت هسته‌ای، رابط مغز و رایانه، هوش تجسم‌یافته و نسل ششم ارتباطات سیار (6G) به پایه‌های نوین رشد اقتصادی تبدیل شوند.
آمار بارگیری مدل‌های متن‌باز تولید داخل چین در رتبه نخست جهان قرار دارد؛ اندازه بازار اصلی هوش مصنوعی از ۱.۲ تریلیون یوآن فراتر رفته و جایگاه چین در شاخص‌های کلی هوش مصنوعی در جمع کشورهای پیشرو جهان تثبیت شده است. تداوم این پیشرفت‌ها زمینه‌ساز پویایی هرچه بیشتر نیروهای مولد نوین خواهد شد و محرک‌های تازه‌ای برای روند نوسازی به سبک چینی فراهم خواهد ساخت.
در کرانه‌های دریای شرقی چین، غرش موتور هواپیماهای مسافربری بومی طنین‌انداز است؛ در اعماق ارتفاعات جنوب گوئیژو، رادیوتلسکوپ FAST در میان رشته‌کوه‌ها امواج اعماق فضا را پایش می‌کند؛ و در گستره بین‌المللی، کدهای برنامه‌نویسی مدل‌های بزرگ متن‌باز هوش مصنوعی چین در دست توسعه‌دهندگان سراسر جهان به کار گرفته می‌شود. چین کنونی با به‌روزرسانی فعالانه صنایع سنتی، تقویت صنایع نوظهور و پایه‌ریزی صنایع آینده، روندهای نوین اقتصادی و فناورانه را دنبال می‌کند.