بزرگداشت Sun Yat-sen؛ تأملی بر مسیر ناگزیر «احیای چین»

روزنامه خلق در پهنه تاریخ، دو مقطع زمانی سختی‌ها، دستاوردها و تلاش‌های بی‌وقفه یک ملت را به تصویر می‌کشند: نخست، ۱۲ نوامبر ۱۸۶۶ است؛ روزی که Sun Yat-sen در خانواده‌ای کشاورز در روستای تسویهنگ در شهرستان شیانگ‌شان (شهر ژونگ‌شان امروزی) در استان گوانگ‌دونگ متولد شد. او از کودکی شاهد تضعیف کشور و دشواری‌های زندگی مردم بود و عزم خود را برای نجات میهن از زوال جزم کرد. دیگری، ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ است؛ در تالار بزرگ خلق در پکن و در مراسم صدو‌شصتمین سالگرد زادروز Sun Yat-sen، که تصویر او در جایگاه اصلی صحنه قرار گرفته بود. شی جین‌پینگ، دبیرکل حزب کمونیست چین، در این مراسم تأکید کرد: «امروز مردم چین با اراده‌ای استوار، ساخت مدرنیزاسیون به سبک چینی را به پیش می‌برند و دستیابی به احیای بزرگ ملت چین وارد روندی برگشت‌ناپذیر در تاریخ شده است. در این برهه، بازخوانی کارنامه انقلابی Sun Yat-sen و گرامیداشت دستاوردهای بزرگ او، مایه احترام عمیق ماست.» سخنان شی جین‌پینگ در میان مردم چین و چینی‌تبارهای سراسر جهان بازتاب گسترده‌ای داشت. در گذر بیش از یک قرن فراز و نشیب، جست‌وجوی مسیر نجات کشور و سپس گام برداشتن در راه احیای ملی، پرسش‌های بنیادینی درباره گذشته و آینده کشور پیش رو می‌گذارد. تاریخ همانند کتیبه‌ای، یادآور مسیر پیموده‌شده است. شی جین‌پینگ در این گردهمایی با یادآوری دوران پرآشوب گذشته اظهار داشت: «در برابر بحران‌های عمیق و زوال کشور، مردم مقاوم چین هرگز تسلیم نشدند؛ چهره‌های وطن‌دوست بی‌شماری به پا خاستند و خستگی‌ناپذیر در پی راهی برای نجات ملت برآمدند.» از نابودی محموله‌های تریاک در هومن تا قیام ووچانگ، و از قیام نانچانگ تا عبور از رود یانگ‌تسه، نقش‌برجسته‌های بنای یادبود قهرمانان خلق روایتی از این مقاطع حساس تاریخی هستند. Sun Yat-sen یکی از برجسته‌ترین این چهره‌ها بود. طرح مفهوم «احیای چین» از سوی او، سرآغاز حرکتی سراسری به سوی نوسازی و بازیابی جایگاه ملت شد. اما مسیر دستیابی به این هدف چه بود؟ کتاب «راهبردهای ملت‌سازی» اثری است که آرمان‌های او را ثبت کرده است. Sun Yat-sen در این اثر نخستین طرح جامع مدرنیزاسیون چین را ترسیم کرد: احداث ۱.۶ میلیون کیلومتر جاده، حدود ۱۶۰ هزار کیلومتر راه‌آهن، سه بندرگاه بزرگ در سطح جهانی و ساخت سد سه‌دره؛ برنامه‌هایی که در آن مقطع زمانی دست‌نیافتنی به نظر می‌رسیدند. امروز با گسترش شبکه جاده‌ای، راه‌اندازی قطارهای پرسرعت، قرار گرفتن ۸ بندر چین در میان ۱۰ بندر بزرگ جهان و توسعه متراکم زیرساخت‌های ملی، بخش عمده ایده‌های Sun Yat-sen نه تنها محقق شده، بلکه در مقیاسی فراتر از تصورات اولیه به اجرا درآمده است. بررسی روندهای گذشته و حال نشان می‌دهد: «پیشبرد همه‌جانبه اقتدار کشور و احیای ملی از طریق مدرنیزاسیون به سبک چینی، مأموریت راهبردی جدید حزب کمونیست چین و مردم این کشور، و مسیر ناگزیر برای تحقق آرمان "احیای چین" است که Sun Yat-sen مطرح کرده بود.» تاریخ همانند آینه‌ای، روشنگر آینده است. در مقطع کنونی، دستیابی به اهداف جدید نیازمند بهره‌گیری از تجربیات و آموزه‌های تاریخی است؛ آموزه‌هایی چون میهن‌دوستی برای نجات کشور، توجه به رفاه و معیشت مردم، حقیقت‌جویی، ایستادگی در برابر سختی‌ها، تأکید بر وحدت ملی با اولویت‌بخشی به منافع بلندمدت، و نگرش کلان به منافع همگانی. شی جین‌پینگ در این نشست با تجلیل از زندگی و کارنامه Sun Yat-sen تصریح کرد: «بهترین شیوه بزرگداشت Sun Yat-sen، پایبندی به این رویکردها و تداوم تلاش برای تقویت پایه‌های کشور و پیشبرد احیای ملی است.» این پشتوانه‌های فکری، نیروی محرکه‌ای برای تداوم مسیر توسعه به شمار می‌روند. در ماه‌های گذشته، مناسبت‌هایی نظیر یکصد و پنجمین سالگرد تأسیس حزب کمونیست چین، نودمین سالگرد پیروزی «راهپیمایی طولانی» ارتش سرخ و هفتاد و هفتمین سالگرد تأسیس جمهوری خلق چین، مقاطع مهمی در مسیر پیموده‌شده و شاخصی برای تعیین اولویت‌های آینده بوده‌اند. شی جین‌پینگ پیش‌تر خاطرنشان کرده بود: «تا اواسط قرن حاضر، باید کشوری مدرن، قدرتمند و سوسیالیستی بسازیم و دومین هدف صدساله را محقق کنیم؛ در این مسیر، زمان عاملی تعیین‌کننده است.» با آغاز اجرای برنامه پنج‌ساله پانزدهم توسعه، روند دستیابی به اهداف مدرنیزاسیون وارد مرحله‌ای حساس برای تثبیت پایه‌ها و تسریع برنامه‌ها شده است. بر اساس افق‌های تعیین‌شده، با اجرای سه برنامه پنج‌ساله چهاردهم، پانزدهم و شانزدهم، تا سال ۲۰۳۵ اهداف اصلی مدرنیزاسیون محقق خواهد شد. سپس از سال ۲۰۳۵ تا اواسط قرن، طی یک دوره ۱۵ ساله دیگر، هدف تبدیل چین به کشوری قدرتمند، پیشرفته، هماهنگ و باثبات پیگیری می‌شود. برنامه راهبردی مشخص شده و مسیر پیش‌رو تعیین گردیده است. شی جین‌پینگ بارها این دیدگاه Sun Yat-sen را یادآور شده است: «جریان جهان پرشتاب و پویاست؛ آنان که همگام با آن حرکت کنند پیشرفت می‌کنند و آنان که خلاف جهت آن بایستند ناکام می‌مانند.» از دیدگاه تاریخ بیش از پنج هزار ساله تمدن چین، «تجزیه‌ناپذیری سرزمین، ثبات حاکمیت ملی، همبستگی جمعی و پیوستگی تمدنی، اصولی بنیادین و مشترک برای جامعه چین محسوب می‌شوند.» همچنین از منظر فرآیند احیای ملی، «حل مسئله تایوان و دستیابی به اتحاد کامل سرزمینی، مأموریتی پایدار برای حزب کمونیست چین، خواست عمومی و ضرورتی برای دستیابی به احیای ملی است.» «روند تحولات تاریخی بازگشت‌ناپذیر است و اتحاد کامل سرزمینی باید محقق شود و تحقق خواهد یافت.» «جامعه چین در داخل و خارج از کشور با تقویت وحدت و پیگیری آرمان‌های Sun Yat-sen، در مسیر احیای ملی همکاری می‌کنند تا اهداف تاریخی مردم را به واقعیت تبدیل سازند.» این جهت‌گیری‌ها نشان‌دهنده چشم‌انداز کلی و مسیر پیش‌روی توسعه چین است.