عزیمت به شهرستان‌ها | گزارشی از راه دور: شهرستان چانگ‌های و «نانا»، فک پرطرفدار اینترنتی
یادداشت سردبیر:
شهرستان‌ها گنجایش رویاها و ظرفیت خاطرات نوستالژیک را در خود دارند. با فرارسیدن تعطیلات، سفر جوانان به شهرستان‌ها به یک جریان پرطرفدار تبدیل شده است. در تعطیلات روز ملی امسال، خبرنگار پنگ‌پای برای لمس سرزندگی، تاب‌آوری و زندگی واقعی در مناطق شهرستانی چین راهی این مناطق شد.
در این گزارش‌ها، هم تلاش‌های پرنشاط برای تحول صنعتی و پیوند گردشگری و فرهنگ در سطح شهرستان دیده می‌شود و هم اقدامات نوآورانه‌ای که به میراث فرهنگی کهن در شهرهای کوچک جانی تازه بخشیده است. با بررسی این نمونه‌های شهرستانی، تصویری متفاوت و پویا از چین نمایان می‌شود.
تعطیلات روز ملی بستری مهم برای بررسی سرزندگی و ویژگی‌های اقتصاد شهرستانی است و پنگ‌پای با ادامه پرونده «عزیمت به شهرستان‌ها»، در پی شناخت محرک‌های عمیق‌تر توسعه اقتصادی چین است.
پس از انتشار این پرونده، مسئولان چندین شهرستان با برقراری تماس، خواستار معرفی ظرفیت‌ها و ویژگی‌های مناطق خود شدند.
یکی از مسئولان روابط عمومی شهرستان چانگ‌های در استان لیائونینگ در تماس تلفنی با پنگ‌پای، از خبرنگار ما برای تهیه گزارش دعوت کرد. خبرنگار به دلیل در دست داشتن پروژه‌ای دیگر امکان سفر به این منطقه را نداشت، اما این مقام محلی با پیگیری مستمر، در تماسی تلفنی داستان خواندنی فک دریایی «نانا» و رابطه آن با شهرستان چانگ‌های را به تفصیل شرح داد.
پس از انجام مصاحبه‌های تکمیلی و راستی‌آزمایی‌های لازم، این گزارش بدون حضور میدانی خبرنگار آماده شد.
بازگشت «نانا»
شاید نام شهرستان چانگ‌های برای بسیاری از افراد ناآشنا باشد.
طبق داده‌های رسمی، شهرستان چانگ‌های تابع شهر دالیان در استان لیائونینگ است و در ضلع شرقی شبه‌جزیره لیائودونگ واقع شده و تنها شهرستان تماماً جزیره‌ای این استان به شمار می‌رود. این منطقه با سیمای زیست‌محیطی «جزایر سرسبز، آب‌های زلال، ذخایر غنی ماهی و هماهنگی میان انسان و طبیعت» شناخته می‌شود و آب‌های آن زیستگاه بیش از ۴۰۰ گونه آبزی از جمله ماهیان، سخت‌پوستان و جلبک‌هاست. این آبراه همچنین زیستگاه و مسیر مهاجرتی مهم پستانداران دریایی مانند فک لکه‌دار اقیانوس آرام غربی، گرازماهی بی‌باله شرق آسیا، نهنگ مینکی، نهنگ فین، نهنگ خاکستری، نهنگ قاتل، دلفین پوزه‌بطری و دلفین سیاه بزرگ محسوب می‌شود.
این محیط زیست غنی طبیعتاً توجه «نانا» را نیز جلب کرده است.
«نانا» یک فک لکه‌دار و از گونه‌های جانوری وحشی تحت حفاظت درجه یک ملی چین است. فروردین‌ماه امسال، این فک پس از امدادرسانی و طی مراحل بازپروری و آمادگی برای زندگی در حیات وحش، در آب‌های دالیان رهاسازی شد، اما به جای مهاجرت همراه با گله، ترجیح داد در ساحل طلایی جزیره چانگ‌شان بزرگ در شهرستان چانگ‌های ماندگار شود.
هوش سرشار، انس‌گرفتن با انسان‌ها، ظاهر دوست‌داشتنی و احساس مثبتی که به افراد منتقل می‌کرد، او را به سرعت به چهره‌ای پرطرفدار در شبکه‌های اجتماعی تبدیل کرد.
برای کمک به بازگشت نانا به چرخه طبیعت، پیوستن به گله و دوری از دخالت‌های انسانی، ۱۷ شهریورماه این فک برای دومین بار در آب‌های شرقی جزیره های‌یانگ رهاسازی شد. با این حال، نانا در رویدادی غیرمنتظره پس از تنها ۶ روز، با طی مسافتی ۱۴۰ کیلومتری در خط مستقیم و نزدیک به ۲۰۰ کیلومتر پیمایش در مسیرهای فرعی از طریق آب‌های پیکو، گوانگلو و جزیره گوآپی، دوباره به ساحل طلایی بازگشت.
در مواجهه با این بازگشت دوباره، مسئولان شهرستان چانگ‌های اعلام کردند که به تصمیم «نانا» احترام می‌گذارند و دیگر برای بازگرداندن اجباری آن اقدامی نخواهند کرد.
دولت محلی برای حفظ ایمنی «نانا»، یک محدوده حائل حفاظتی تعیین کرد، اصل «سه ممنوعیت» (ممنوعیت لمس‌کردن، ممنوعیت غذا دادن و ممنوعیت برهم‌زدن آرامش) را به اجرا گذاشت و گشت‌زنی‌های صبحگاهی و شامگاهی را در ساحل برقرار ساخت.
این داستان که پیوندی میان طبیعت وحش و احساسات انسانی ایجاد کرده، کاربران بی‌شماری از سراسر کشور را به سفر به شهرستان چانگ‌های ترغیب کرده است؛ تا جایی که برخی کاربران به شوخی او را «مدیر نانا» نامیده و از او به عنوان معاون اداره فرهنگ و گردشگری شهرستان یاد می‌کنند.
در طول تعطیلات روز ملی، اداره فرهنگ و گردشگری چانگ‌های خط اختصاصی گردشگری برای بازدید از «نانا» راه‌اندازی کرد و برنامه‌های آموزشی-زیست‌محیطی تدارک دید تا مسافران در کنار دیدن این فک، با جاذبه‌های طبیعی چانگ‌های نیز آشنا شوند.
اما چه عاملی باعث شده «نانا» بتواند گردشگرانی از سراسر کشور را به سوی شهرستان چانگ‌های بکشاند؟
فک «نانا» به دلیل هوش بالا، خو گرفتن با انسان و چهره دوست‌داشتنی، به شدت محبوب گردشگران شده است. عکس‌های این گزارش به جز موارد دارای نام عکاس، توسط اداره فرهنگ و گردشگری شهرستان چانگ‌های تأمین شده است.
Pang Hongyu، مدیر یکی از اقامتگاه‌های بوم‌گردی در جزیره چانگ‌شان بزرگ، وقتی از «نانا» حرف می‌زند، لحنش نه شبیه صحبت درباره یک جانور وحشی، بلکه مانند صحبت درباره فرزند یک همسایه است.
او می‌گوید: «اوایل که آمده بود، وقتی کنار آب می‌رفتیم، لابلای پاهایمان می‌چرخید، خودش را به تن آدم‌ها می‌مالید و حتی با شناگران هم‌مسیر می‌شد.» بعدها که نانا به جزیره های‌یانگ منتقل شد و دوباره برگشت، Pang Hongyu برای دیدنش رفت: «خیلی به ما نزدیک شد، رفتاری بسیار خودمانی داشت، درست مثل یک سگ خانگی یا یک کودک.»
او در کنار کارهای روزمره، ویدیوهای کوتاهی از «نانا» در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کرد و کاربران زیادی از همین طریق با این فک آشنا شدند.
اوایل حضور «نانا»، فقط شمار اندکی از ساکنان دالیان برای دیدنش می‌آمدند. در تعطیلات جشن نیمه پاییز مسافرانی از استان‌های مختلف آمدند و در تعطیلات روز ملی، این روند به اوج رسید.
او می‌گوید: «در تعطیلات روز ملی امسال، آمار مسافران به وضوح جهش داشت و بخش قابل توجهی از آنها صرفاً برای دیدن نانا آمده بودند.»
چگونگی حفاظت اصولی از «نانا» بدون ناامید کردن گردشگران، به چالشی تازه برای شهرستان چانگ‌های بدل شده است.
هنگام گفت‌وگوی تلفنی، دو گردشگر از استان سیچوان در اقامتگاه Pang Hongyu نشسته بودند که سفرشان تنها یک هدف داشت: دیدن «نانا».
او توضیح می‌دهد: «بیشتر مسافرانی که پذیرش می‌کنم، به محض پیاده شدن از ماشین، حتی پیش از تحویل اتاق یا خوردن غذا، بلافاصله راهی ساحل می‌شوند تا فک را ببینند؛ نگرانند مبادا به داخل آب برود و فرصت دیدار را از دست بدهند.» به گفته او، پیش‌تر مسافری از استان هه‌بی که در هفت هشت کیلومتری ساحل اقامت داشت، وقتی شب اول موفق به دیدن فک نشد، صبح زود فردا با تاکسی خودش را به ساحل رساند.
روایت‌هایی از این دست بسیار است.
با بازگشت دوباره «نانا»، حجم کاری اقامتگاه Pang Hongyu جهش چشمگیری داشته است؛ از میزبانی مسافران و خبرنگاران گرفته تا درخواست‌های مکرر کاربران برای ارسال عکس و فیلم لحظه‌ای از وضعیت فک.
پایان هر روز کاری برای او با فیلمبرداری از «نانا» شروع می‌شود و شب‌ها با پخش زنده اینترنتی ادامه می‌یابد. او برای پاسخ به پرسش‌های مخاطبان اغلب تا نیمه‌شب بیدار می‌ماند و برنامه زنده اجرا می‌کند.
او می‌گوید: «متوجه شدم مخاطبان دلبستگی عاطفی عمیقی پیدا کرده‌اند. حتی یکی از کاربران به شوخی می‌گفت اگر شوهرش دو روز به خانه نیاید نگران نمی‌شود، اما اگر فک یک روز در ساحل دیده نشود، دلواپسش می‌شود.»
با توجه به رفتارهای متفاوت برخی گردشگران و تمایل مداوم به لمس «نانا» که می‌توانست به حیوان آسیب بزند، نیروهای داوطلب از دالیان به صورت خودجوش وارد عمل شدند؛ آنها از ساعت ۵ صبح با پیمودن بیش از ۱۰ کیلومتر مسیر به ساحل می‌آیند و تا حوالی ساعت ۶ عصر در آنجا کشیک می‌دهند. این فداکاری تأثیر زیادی بر Pang Hongyu گذاشته است.
او خود را در مقایسه با مسافرانی که از راه‌های دور می‌آیند خوش‌شانس می‌داند: «دست‌کم این امکان را دارم که در طول روز او را ببینم.»
داوطلبان محلی شهرستان چانگ‌های به گردشگران گوشزد می‌کنند که فاصله ایمن با فک «نانا» را رعایت کنند. منبع عکس: کمیته شهرستانی چانگ‌هایِ لیگ جوانان کمونیست.
چالش تازه برای شهرستان چانگ‌های
Wang Chong، رئیس اداره فرهنگ و گردشگری چانگ‌های می‌گوید در روزهای نخست حضور «نانا»، ضعف‌هایی در نظارت میدانی وجود داشت و مواردی چون لمس یا آزار حیوان توسط برخی مسافران، انتقادهایی را در فضای مجازی به همراه داشت مبنی بر اینکه دولت محلی نتوانسته امنیت فک را تضمین کند.
فک لکه‌دار معمولاً روی یخ‌های خلیج لیائودونگ در دریای بوهای به دنیا می‌آید و تنها گونه پستاندار دریایی باله‌پاست که زادآوری آن در آب‌های سرزمینی چین انجام می‌شود. بر پایه «برنامه اقدام برای حفاظت از فک لکه‌دار (۲۰۱۷–۲۰۲۶)»، این گونه هر سال در آبان‌ماه از دریای برینگ و دریای اختسک به سمت جنوب حرکت کرده و سال بعد به سمت شمال بازمی‌گردد.
اما «نانا» این چرخه طبیعی را بر هم زده و تنها به ساحل طلایی جزیره چانگ‌شان بزرگ در چانگ‌های علاقه نشان می‌دهد؛ پدیده‌ای که سبب شده مداوم در اطراف پل‌های شناور و قایق‌های صیادی حضور یابد و ترسی هم از لنز دوربین گردشگران نداشته باشد.
در پی این شرایط، دولت محلی چانگ‌های رویکرد «احترام به انتخاب حیوان» را در پیش گرفت.
Zhang Shengzu، فرماندار شهرستان چانگ‌های، در گفت‌وگو با رسانه‌ها تأکید کرد: «ما به تصمیم نانا احترام می‌گذاریم؛ از مداخله نسنجیده پرهیز می‌کنیم، مانع رفتارهای آسیب‌زا می‌شویم و مجدداً آن را به نقطه دیگری منتقل نخواهیم کرد.»
بازگشت مجدد «نانا» به اولویتی اساسی برای شهرستان تبدیل شد.
به همین منظور، کارگروه موقت مدیریت و پایش فک لکه‌دار «نانا» با حضور ۱۷ دستگاه اجرایی تشکیل شد؛ فرماندار ریاست این کارگروه را برعهده گرفت و دبیرخانه آن در اداره فرهنگ و گردشگری مستقر شد.
در آستانه تعطیلات روز ملی، کمیته شهرستانی حزب و فرمانداری چانگ‌های نشست ویژه‌ای برگزار کردند تا شرح وظایف دستگاه‌ها و جدول زمانی اقدامات را مشخص کنند.
طبق تقسیم وظایف، اداره شیلات و امور دریایی چانگ‌های، اداره امنیت عمومی و مسئولان محلی پایش میدانی را برعهده دارند؛ نیروها در دو نوبت کاری از ساعت ۵ صبح تا ۸ شب و به صورت تیم‌های دونفره در کنار نیروهای داوطلب نظم ساحل را حفظ می‌کنند.
در «مرام‌نامه حفاظت شهروندی برای اهالی و گردشگران چانگ‌های» به روشنی تصریح شده است: این فک «هوشیاری پایینی نسبت به انسان‌ها دارد و در صورت تجمع مسافران، غذا دادن دستی، تعقیب یا ایجاد سر و صدا، دچار تنش شدید محیطی شده، توان شکار طبیعی خود را تدریجاً از دست می‌دهد و به دلیل وابستگی به انسان امکان بازگشت به گله وحشی را نخواهد داشت.»
مدیریت شهری همچنین تابلوهای هشدار با تأکید بر اصل «سه ممنوعیت» را بر روی پل‌های شناور ساحلی نصب کرده است.
پل بزرگ چانگ‌شان در شهرستان چانگ‌های.
Wang Chong می‌پذیرد که هم‌راستاسازی حفاظت کامل از «نانا» با پاسخگویی به انتظارات گردشگران، نیازمند سازوکاری دقیق‌تر است.
این تغییر رویکرد نه بر پایه احساسات، بلکه با همفکری کارشناسان علمی، تحلیلگران رسانه‌ای، ناظران شیلات، پلیس و متولیان گردشگری شکل گرفته است.
در همین راستا، دو پایگاه خدمات گردشگری داوطلبانه در بندرگاه یوآن‌یانگ و ساحل طلایی برپا شد تا خدماتی نظیر راهنمایی مسیر، معرفی جاذبه‌ها و توزیع بروشور، نقشه‌های دستی و «نامه‌ای به گردشگران» را ارائه دهند. افزون بر این، خط حمل‌ونقل اختصاصی «دیدار با نانا» میان بندرگاه یوآن‌یانگ و ساحل طلایی برقرار شد و گشت‌های مشترک نظارت بر بازار، آتش‌نشانی، بهداشت و ستاد مدیریت بحران برای مقابله با گران‌فروشی در اقامتگاه‌ها فعال شدند.
رئیس اداره گردشگری چانگ‌های می‌گوید این اداره از فروردین‌ماه و هم‌زمان با استقرار «نانا»، از موضع‌گیری تبلیغاتی پرهیز کرده و بهره‌برداری تبلیغاتی از این حیوان را خط قرمز خود دانسته است؛ با این حال، با توجه به حجم انبوه علاقه‌مندان، مدیریت این رویداد در تعطیلات روز ملی اجتناب‌ناپذیر بود.
طبق آمار، در روز اول اکتبر ۲۰۲۶، شمار گردشگران ورودی به جزیره به ۴۴۳۰ نفر-سفر رسید که رشدی حدود ۸.۹ درصدی را نشان می‌دهد. این رقم در روز دوم اکتبر با رشد ۱۷.۸ درصدی به ۱۳۱۹۶ نفر-سفر و در روز سوم اکتبر با افزایش ۹.۹ درصدی به ۱۰۱۱۱ نفر رسید. در روزهای چهارم و پنجم اکتبر با توجه به هشدارهای هواشناسی مبنی بر وزش بادهای شدید، شمار گردشگران ورودی به ۸۶۹۵ نفر کاهش نسبی یافت.
آیا انگیزه‌ای که مردم را از مسافت‌های دور به اینجا کشانده، صرفاً دیدن یک فک دریایی است؟
در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ میلادی، John Bowlby روان‌شناس بریتانیایی، نظریه دلبستگی را صورت‌بندی کرد؛ در دهه ۱۹۸۰، پژوهشگران این نظریه را به بررسی روابط میان انسان و حیوانات تعمیم دادند و نشان دادند جانوران می‌توانند نقش «تکیه‌گاه امن» عاطفی را برای انسان بازی کنند و از بار تنش‌های روحی و حس تنهایی بکاهند.
از منظر روان‌شناختی، «نانا» نوعی «دلبستگی کم‌هزینه» برای بازدیدکنندگان ایجاد می‌کند؛ حیوانی با خاستگاه وحشی که خود به سوی انسان‌ها می‌آید. این سفر برای گردشگران به منزله یک «دیدار عاطفی قابل پیش‌بینی» است که نیاز به آرامش و همراهی را برآورده می‌سازد.
برای شهرستان چانگ‌های، بازگشت «نانا» دست‌کم یک پیام روشن دارد: برخورداری از محیط زیستی باکیفیت و سالم.
Wang Chong می‌گوید: «این اتفاق نشان می‌دهد بستر زیست‌محیطی چانگ‌های در شرایط بسیار مناسبی است.» این موجود دریایی در عمل گواهی بر سلامت آب‌های این منطقه است.
این وضعیت در عین حال شهرستان چانگ‌های را در برابر پرسشی جدید قرار داده است: چگونگی مهار و بهره‌گیری از حجم بالای توجه رسانه‌ای و تداوم بهبود محیط زیست، به گونه‌ای که یک شهرستان کوچک جزیره‌ای یاد بگیرد چگونه میان حیات وحش، کانون توجه عمومی و مقتضیات توسعه بومی خود تعادل برقرار کند.
