نمایشگاه ۲۷ ساله CIIF چگونه با صنعت شانگهای پیوند عمیق خورده است؟

در تاریخ ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶، بیست‌وششمین دوره «نمایشگاه بین‌المللی صنعت چین» (CIIF) با شعار «اقتصاد هوشمند، ساخت هوشمند بی‌پایان» در National Exhibition and Convention Center در شانگهای گشایش یافت. این رویداد ملی صنعت که خاستگاه آن شانگهای بوده و نفوذی جهانی یافته است، در فضایی به وسعت ۳۱۰ هزار متر مربع و با حضور بیش از ۳۲۰۰ مشارکت‌کننده از ۲۴ کشور و منطقه برگزار می‌شود. در این دوره، جدیدترین دستاوردهای فناوری‌های نوین صنعتی، تجهیزات پیشرفته ساخت هوشمند و کاربردهای نوآورانه در سراسر زنجیره صنعت به نمایش درآمده و ابعاد برگزاری این نمایشگاه به بالاترین سطح تاریخی خود رسیده است. برای نخستین بار یک فروند eVTOL دو تنی واقعی به CIIF آمد؛ تاکسی هوایی M1 شرکت Vertaxi در بخش نمایشگاهی «خلیج شانگهای؛ ساخت هوشمند جین‌شان» رونمایی شد. پیوند بنیادین CIIF با ساختار صنعتی شانگهای نخستین دوره این رویداد در سال ۱۹۹۹ با نام «نمایشگاه بین‌المللی صنعت شانگهای» در Shanghai Exhibition Centre برگزار شد؛ با ۱۵ هزار متر مربع فضا و ۴۱۲ شرکت‌کننده که ۹۰ درصد آن‌ها شرکت‌های دولتی محلی بودند. مقیاس آن زمان هرچند محدود بود، اما چشم‌انداز توسعه صنعتی شانگهای را بازتاب می‌داد. امروز در بیست‌وششمین دوره، ابعاد نمایشگاه دگرگون شده است؛ مساحت غرفه‌ها ۲۰ برابر و شمار شرکت‌کنندگان ۸ برابر دوره نخست است و این رویداد برای چهارمین سال متوالی عنوان بزرگ‌ترین نمایشگاه جامع صنعت در جهان را حفظ کرده است. در این دوره، ۳۰۰ شرکت از فهرست Fortune Global 500 و پیشگامان بخش‌های گوناگون صنعت حضور دارند، بیش از یک‌سوم مشارکت‌کنندگان داخلی از زمره شرکت‌های تخصصی، نوآور و «تک‌شاخ‌های صنعتی» (Little Giants) هستند و نزدیک به ۳۰۰ محصول و دستاورد برای نخستین بار رونمایی می‌شوند. در سال گذشته، ارزش افزوده بخش صنعت در شانگهای به ۱.۱۲ تریلیون یوآن رسید که ۱۹.۷ درصد از کل تولید ناخالص داخلی (GDP) این شهر را تشکیل می‌داد. در نیمه نخست سال جاری، این نسبت به ۲۰.۰۲۶۸ درصد ارتقا یافت. دلیل تأکید هدف‌گذاری‌شده شانگهای بر حفظ سهم دست‌کم ۲۰ درصدی ارزش افزوده صنعتی از کل اقتصاد چیست؟ تحلیل‌گران بر این باورند که حفظ این سهم ۲۰ درصدی صرفاً تثبیت یک رقم آماری نیست، بلکه صیانت از ظرفیت بنیادین اقتصاد است؛ این ظرفیت تضمین می‌کند که بخش مالی مقصدی برای سرمایه‌گذاری عینی داشته باشد، بخش بازرگانی کالایی برای گردش در اختیار گیرد، ناوگان حمل‌ونقل باری برای جابه‌جایی بیابد و نوآوری‌های علمی و فناورانه به فاز تجاری‌سازی صنعتی تبدیل شوند. در پسِ شکل‌گیری این ظرفیت، همواره یک پشتیبان همراه حضور داشته است: در گذر ۲۷ سال گذشته، CIIF به‌طور عمیق با شاکله صنعتی شانگهای درهم‌تنیده و همزیستی یافته است. این رویداد نه تنها تسریع چرخه ارتقای فناوری، تقویت تاب‌آوری زنجیره تأمین و تلفیق عمیق مؤلفه‌های تولید را برای تولید پیشرفته چین به همراه داشته، بلکه راهکارهای هوشمندسازی، کربن‌زدایی و یکپارچه‌سازی چین را برای گذار صنعتی جهان نیز عرضه کرده است. نمایش فناوری ربات‌های ساخت داخل در میدان خانگی روند ۲۷ ساله CIIF بازتابی از مسیر پرفرازونشیب صنعت چین در کاستن از فاصله فناوری با رقبا بوده است. در سال‌های اولیه، ماشین‌آلات پیشرفته ساخت اروپا و ژاپن دست‌نیافتنی به نظر می‌رسیدند. اما در پنج سال گذشته، در جریان بخش تخصصی «ماشین‌های کنترل عددی (CNC) و فلزکاری»، ماشین‌آلات پنج‌محوره ساخت داخل توجه بسیاری را جلب کرده‌اند؛ به گونه‌ای که امروزه در هواپیمای مسافربری C919 که وارد فاز تولید انبوه شده، حدود ۷۰ درصد از قطعات سازه‌ای آلیاژ تیتانیوم به دست همین ماشین‌آلات پنج‌محوره داخلی تراشکاری و ساخته می‌شوند. CIIF همچنین تحول بنیادین صنعت رباتیک داخلی را از آغاز فعالیت در بخش ربات‌های همکار (Cobot) تا ورود سریع به خطوط مونتاژ کالاهای دیجیتال و قطعات خودرو به ثبت رسانده است. نمایشگاه تخصصی رباتیک در این دوره با مساحت بیش از ۵۰ هزار متر مربع، بزرگ‌ترین و مؤثرترین بستر نمایشگاهی کل زنجیره ارزش رباتیک در جهان به‌شمار می‌رود که سازندگان پیشرو بین‌المللی را به رقابت در کنار یکدیگر فراخوانده است. صنعت نیمه‌رسانا به دقت، پایداری، پاکیزگی محیطی و هوشمندی تجهیزات وابستگی شدیدی دارد. در پاسخ به این چالش‌ها، شرکت SIASUN NewSong با برند رباتیک DUCO در این رویداد نخستین بار سامانه هوشمند جابه‌جایی مواد و ادوات را ویژه فرایند Final Test نیمه‌رسانا عرضه کرد؛ راهکاری که با معماری ترابری هماهنگ زمین‌پایه و هواپایه طراحی شده و سطح اتوماسیون و پایش هوشمند در لجستیک خطوط تولید تراشه را ارتقا می‌دهد. ربات انسان‌نمای «六臂玄甲» از شرکت Shanghai SZZN Technology با بهره‌گیری از شش بازوی مکانیکی ساختار ربات‌ها را بازتعریف کرده است. در سالن رباتیک، ربات انسان‌نمای «六臂玄甲» محصول Shanghai SZZN Technology با بهره‌گیری از شش بازوی مکانیکی ساختاربندی نوینی برای انجام کارهای سنگین، ظریف و پیچیده ارائه داد. همچنین ربات Genie G2MAX متعلق به Agibot برای نخستین بار در شرایط عملیاتی، کاربردهایی مانند پالت‌برداری دقیق، جابه‌جایی بارهای سنگین صنعتی، تغذیه خطوط مونتاژ و وظایف رومیزی صنعتی را به نمایش گذاشت. از سوی دیگر، شرکت Mifeng Technology با سری سخت‌افزارهای جمع‌آوری داده بدون پیکره MEgo و راهکارهای جامع مدیریت داده حضور یافت تا توسعه هوش مصنوعی فیزیکی در فضاهای صنعتی و استقرار هوش تجسد‌یافته (Embodied AI) در خطوط تولید را شتاب بخشد. نوآوری مستمر و ثبت گام‌های جدید در فناوری بومی در چارچوب به‌روزرسانی مداوم بخش‌های این رویداد، امسال بخش تازه‌ای با عنوان «نمایشگاه مدارهای مجتمع CIIF» گشایش یافت که با مشارکت ۳۰۰ شرکت، تمامی حلقه‌های این حوزه از طراحی تراشه و تولید ویفر تا بسته‌بندی، آزمایش، ماشین‌آلات ساخت نیمه‌رسانا و مواد پایه را در بر می‌گیرد. توسعه فضاهای این رویداد پیام روشنی مخابره می‌کند: مدارهای مجتمع به تکیه‌گاه اصلی بازآفرینی نقشه صنعتی چین تبدیل شده‌اند و عزم سیاست‌گذاران برای پیشبرد استقلال فناورانه در این بخش تقویت شده است؛ بخشی که شانگهای پایگاه محوری آن به شمار می‌رود. سال گذشته، ارزش صنعت مدارهای مجتمع در شانگهای به ۵۸۰۰ میلیارد یوآن رسید. با احتساب پذیرش اخیر شرکت‌هایی نظیر Pinpoint Laser و Enflame Technology، اکنون ۳۸ شرکت فعال در حوزه نیمه‌رسانا از شانگهای در بازار STAR Market بورس پذیرفته شده‌اند که بالاترین رقم در سطح کشور است. شرکت Dongfang Suanxin نیز تراشه پردازشی پرقدرت DF1000 را به نمایش گذاشت؛ تراشه‌ای که با تکیه بر دو معماری «تراشه مبتنی بر نرم‌افزار» (Software-defined Chip) و «محاسبات نزدیک به حافظه» (Near-memory Computing)، بر پایه لیتوگرافی ۱۴ نانومتری تولید شده اما از حیث بهره‌وری محاسباتی و نسبت کارایی به مصرف انرژی، با تراشه‌های توانمند مبتنی بر لیتوگرافی ۴ نانومتری رقابت می‌کند. شرکت GoHigher نیز در جریان رویداد امسال، راهکار یکپارچه انتقال شناور مغناطیسی را برای بخش سلول‌سازی در صنعت باتری‌های لیتیومی عرضه کرد تا امکان ارتقا و تولید منعطف با استانداردهای سخت‌گیرانه فراهم شود. استفاده از سامانه شناوری مغناطیسی GoHigher در یکی از خطوط تولید عمده باتری لیتیومی، سرعت مونتاژ سلول‌ها را از ۱۰ به ۴۰ قطعه در دقیقه (PPM) رسانده که به معنای بهبود ۳۰۰ درصدی بهره‌وری است. علاوه بر این، برای نخستین بار یک فروند شناور پروازی عمودپرواز الکتریکی (eVTOL) دو تنی در این رویداد حضور یافت. بالگرد خودران و تاکسی هوایی Vertaxi M1 در بخش اختصاصی صنایع جین‌شان به نمایش درآمد تا هدف‌گذاری شانگهای برای تبدیل شدن به کانون جهانی صنایع eVTOL تقویت شود. مدل M1 در سه بخش بنیادین شامل پیشرانه، سامانه کنترل پرواز و مواد کامپوزیتی بدنه به بومی‌سازی ۱۰۰ درصدی رسیده است. عرضه نخستین سامانه کاملاً بومی کنترل توربین گاز چین از سوی Shanghai Electric در CIIF. شرکت Shanghai Electric به عنوان یگانه تأمین‌کننده در چین که هم‌زمان ظرفیت تحقیق و توسعه، ساخت و پشتیبانی چرخه عمر توربین‌های گازی را داراست، نخستین سامانه کاملاً بومی کنترل توربین گاز کشور را به نمایش گذاشت. این سامانه پس از سه سال تلاش فنی و توسعه جامع از قطعات سخت‌افزاری تا کدهای نرم‌افزاری، در ژوئن سال جاری در پروژه Shenneng Ganlu عملیاتی شد و پیوستگی زنجیره تحقیق تا تجاری‌سازی سامانه‌های کنترل توربین گاز را تکمیل کرد. این دستاوردها نشان‌دهنده یک پیشرفت همه‌جانبه و سیستماتیک هستند که قابلیت‌های جدیدی را به ساختار تولید پیشرفته شانگهای می‌افزایند. در این دوره از CIIF، حدود ۴۰۰ محصول شاخص در قالب معیارهای توسعه صنعتی به نمایش درآمدند که رویکردهای رفع گلوگاه‌های فناورانه و گسترش مزیت‌های رقابتی را نشان می‌دهند؛ رویکردهایی که از تجهیزات غول‌پیکر با توان حمل بارهای سنگین تا ادوات مینیاتوری در ابعاد میکرو-نانو و تراشه، طراحی‌های فشرده و مواد فوق‌سبک، فناوری‌های دقیق در بخش‌های بنیادین، و سرانجام مدل‌های مبتنی بر هوش مصنوعی بومی و سامانه‌های هوشمند تجسد‌یافته را پوشش می‌دهند. نمایشگاه بین‌المللی صنعت چین پس از ۲۷ سال، بازتابی از مسیر گذار صنعت چین از تولیدات سنتی به سوی سطوح پیشرفته تولید صنعتی است.