از اول نوامبر، این مقررات جدید اجرایی می‌شوند
مجموعه‌ای از مقررات و استانداردهای جدید از ماه نوامبر به اجرا درمی‌آید که حوزه‌هایی چون پرداخت حق بیمه تأمین اجتماعی، کسر مالیات بر ارزش افزوده در مبدأ، ایمنی محصولات کودک، خدمات همراهی بیمار، مدیریت موزه‌ها و خدمات پخش صوت و تصویر را در بر می‌گیرد. از جمله مهم‌ترین این موارد، جریمه تا سه‌برابری برای کارفرمایان متخلف در پرداخت حق بیمه و همچنین ممنوعیت پخش آگهی بازرگانی هنگام روشن شدن تلویزیون‌های کابلی و IPTV به همراه الزام به اختصاص بخش محتوای رایگان در صفحه اصلی است. اجرای مقررات جدید پرداخت حق بیمه تأمین اجتماعی: جریمه تا سه‌برابری کارفرمایان متخلف از اول نوامبر، «معیارهای اختیارات جریمه‌های اداری مالیاتی کشور (نسخه ۲۰۲۶)» لازم‌الاجرا می‌شود و تخلفات مربوط به پرداخت حق بیمه تأمین اجتماعی برای نخستین بار در قالب سامانه یکپارچه اختیارات مجازات‌های مالیاتی در سطح کشور قرار می‌گیرد. چنانچه کارفرمایان پس از ابلاغ مهلت قانونی همچنان از پرداخت کامل یا بخشی از حق بیمه تأمین اجتماعی خودداری کنند، معادل یک تا سه برابر مبلغ پرداخت‌نشده جریمه خواهند شد. این جریمه‌ها بر اساس میزان بدهی و نسبت آن به کل مبلغ قابل‌پرداخت، در سه سطح عادی، سنگین و بسیار شدید اعمال می‌شود. همچنین توافق‌نامه‌های موسوم به «انصراف داوطلبانه از بیمه تأمین اجتماعی» فاقد اعتبار قانونی شناخته می‌شوند. تغییر سازوکار وصول مالیات بر ارزش افزوده: کسر در مبدأ برای هفت دسته خدمات توسط شرکت‌های خریدار از اول نوامبر، «دستورالعمل مدیریت کسر و پرداخت مالیات بر ارزش افزوده اشخاص حقیقی توسط نهادهای داخلی» اجرایی می‌شود. طبق این دستورالعمل، شرکت‌ها و مؤسسات هنگام پرداخت حق‌الزحمه به اشخاص حقیقی برای هفت دسته از خدمات شامل تحقیق و توسعه، نرم‌افزار، طراحی، مشاوره، تولید فیلم و سریال، فرهنگ و آموزش، موظف به کسر مالیات بر ارزش افزوده و واریز مستقیم آن هستند. بدین ترتیب، شیوه وصول مالیات از «خوداظهاری فردی اشخاص حقیقی» به «کسر در مبدأ توسط پرداخت‌کننده» تغییر یافته و خریداران حقوقی این خدمات، مودیان قانونی کسر مالیات محسوب می‌شوند. نخستین استاندارد ملی و اجباری برای محصولات کودک: ممنوعیت فروش کالاهای دارای بوی نامطبوع استاندارد اجباری «الزامات ایمنی عمومی محصولات کودک» (GB 46523-2025) از اول نوامبر به اجرا درمی‌آید که نخستین استاندارد ملی جامع و اجباری در این حوزه در کشور به شمار می‌رود. این استاندارد محصولات مورد استفاده، اسباب‌بازی‌ها و پوشاک کودکان زیر ۱۴ سال را شامل می‌شود (به‌استثنای دارو، محصولات آرایشی، مواد غذایی، تجهیزات شهربازی، امکانات ورزشی، لوازم کمک‌آموزشی، تجهیزات پزشکی و وسایل آتش‌بازی). محور اصلی این مصوبه، پیشگیری از خطرات فیزیکی نظیر بریدگی و خفگی و همچنین آلودگی ناشی از مواد شیمیایی زیان‌آور است. این سند برای هفت گروه از مواد خطرناک از جمله فلزات سنگین قابل‌انتقال، نرم‌کننده‌ها و فرمالدهید محدودیت تعیین کرده و عرضه محصولات دارای بوی نامطبوع و تند را به بازار ممنوع اعلام کرده است. استاندارد ملی جدید برای روشنایی کلاس‌های درس: تعیین ضوابط الزامی نور و روشنایی استاندارد بهداشتی «نورگیری و روشنایی کلاس‌های درس مدارس ابتدایی و متوسطه» (GB 7793-2025) از اول نوامبر اجرایی می‌شود. این ضوابط جدید تصریح می‌کند: استفاده از منابع نوری بدون حفاظ در کلاس‌ها ممنوع است؛ پایین‌ترین نقطه سطح نوردهی چراغ‌ها تا روی میز تحریر نباید کمتر از ۱.۷ متر باشد؛ در کلاس‌های پلکانی، دانش‌آموزان ردیف‌های عقب نباید مستقیماً منبع نور یا سطح بازتابنده چراغ‌های ردیف‌های جلوتر را ببینند؛ در کلاس‌های دارای پنکه سقفی، منبع نور یا سطح نوردهی چراغ‌ها باید پایین‌تر از پره‌های پنکه نصب شود؛ و تخته‌های آموزشی کلاس‌های عادی باید به چراغ‌های روشنایی موضعی اختصاصی مجهز شوند. استاندارد ملی جدید برای خدمات دوچرخه‌های اشتراکی: الزام برخورداری از کد شناسه یکتا اجرای استاندارد ملی خدمات همراهی بیمار: الزام به گذراندن دوره‌های آموزشی و دریافت گواهی‌نامه استاندارد «الزامات اساسی خدمات عمومی همراهی بیمار در مراکز درمانی» (GB/T 47801—2026) از اول نوامبر اجرایی می‌شود که نخستین استاندارد ملی کشور در این حوزه است. این دستورالعمل مرز میان «خدمات مجاز» و «خدمات غیرمجاز» را مشخص کرده و دامنه فعالیت همراهان بیمار را شفاف می‌سازد. بر اساس این مصوبه، نیروهای ارائه‌دهنده خدمات باید آموزش‌های تخصصی لازم شامل مبانی دانش پزشکی، مراحل پذیرش و بستری در بیمارستان، مهارت‌های ارتباطی و اقدامات اضطراری را گذرانده و گواهی‌نامه معتبر دریافت کنند. فعالیت افراد بدون گذراندن این دوره‌ها ممنوع است. ضوابط گندزدایی بیماری‌های واگیر: پوشش همه‌جانبه سناریوها و ارتقای کنترل کیفیت استاندارد اجباری ملی «ضوابط گندزدایی بیماری‌های واگیر» (GB 19193—2025) از اول نوامبر اجرایی می‌شود. این نسخه بازنگری‌شده چهار محور اصلی دارد: گسترش دامنه کاربرد به کلیه مراحل اعم از گندزدایی پیشگیرانه، گندزدایی حین مراقبت و گندزدایی پایانی؛ تعیین چهار اصل بنیادین شامل «اقدام منطبق بر ضوابط قانونی، مداخله علمی و موثر، پرهیز از گندزدایی افراطی و رعایت جدی تدابیر ایمنی فردی»؛ تعریف بندهای نظارت کیفی در کل فرآیند ضدعفونی؛ و تدوین راهنماهای اجرایی برای سطوح و ابزارهای مختلف به‌منظور افزایش استانداردسازی و کارایی عملیاتی. آیین‌نامه ادارات نظارت و مدیریت بازار: استانداردسازی بازرسی و ارائه‌ی خدمات «آیین‌نامه ادارات نظارت و مدیریت بازار» از اول نوامبر به اجرا درمی‌آید. این آیین‌نامه مشخص می‌کند که این دفاتر، واحدهای اجرایی وابسته به نهادهای نظارت بر بازار در سطح شهرستان‌ها هستند و وظایفی چون ثبت مشاغل خرد انفرادی، نظارت مستمر بر تولید و توزیع مواد غذایی، رسیدگی به شکایات و گزارش‌های مردمی و برخورد با تخلفات را بر عهده دارند. آیین‌نامه بر اجرای قانونمند، منصفانه و حرفه‌ای بازرسی‌ها تأکید دارد تا از ایجاد اختلال در فعالیت‌های معمول بنگاه‌های اقتصادی جلوگیری شود و هم‌زمان خدمات اداری استاندارد، آسان و کارآمد در اختیار فعالان اقتصادی قرار گیرد. دستورالعمل مدیریت آثار و اموال موزه‌ها: شفاف‌سازی روند خروج، اهدا و انبارگردانی «دستورالعمل مدیریت آثار و اموال موزه‌ها» از اول نوامبر اجرایی می‌شود. این مصوبه ضوابط مربوط به خروج اشیا از مجموعه، مدیریت اموال اهدایی و انبارگردانی دوره‌ای را ساماندهی می‌کند. این موارد شامل تعیین دقیق شرایط و شیوه‌های خروج اثر با نظارت کارشناسان و تأیید نهادهای متولی میراث فرهنگی، شفاف‌سازی فرآیند پذیرش هدایا و مفاد قراردادهای اهدا جهت حفظ حقوق اهداکنندگان، و تعیین سازوکار انبارگردانی به همراه تثبیت مسئولیت قانونی مدیران و امین‌اموال‌ها در هنگام تحویل و تحول آثار است تا سازوکاری پایدار برای پایش مستمر موجودی موزه‌ها ایجاد شود. مقررات جدید مدیریت داده‌های منابع آثار باستانی دولتی: هدایت بهره‌برداری و دسترسی نظام‌مند بازنگری در آیین‌نامه حفاظت و مدیریت اماکن یادبود شهدا: جزئیات تازه برای ساماندهی یادمان‌ها و جست‌وجوی بستگان نسخه بازنگری‌شده «آیین‌نامه حفاظت و مدیریت اماکن یادبود شهدا» از اول نوامبر لازم‌الاجرا می‌شود. این مصوبه ساخت، جابه‌جایی یا توسعه این اماکن را مشروط به نظارت و مجوزهای قانونی می‌داند و ارتقای کیفی یادمان‌های ملی را مستلزم تأیید وزارت امور کهنه‌سربازان اعلام کرده است. در این اصلاحیه، اصول تعیین حریم حفاظتی، تشریفات ثبت، نظارت بر پروژه‌ها و ایمنی در برابر آتش‌سوزی بازنگری شده و مواردی چون به‌کارگیری فناوری‌های دیجیتال در نمایشگاه‌ها، نگهداری اصولی بقایا و اشیای به‌جامانده از شهدا، خدمات جست‌وجوی بستگان و ممنوعیت تغییر کاربری، فروش یا گروگذاری این امکان تصریح شده است. مقررات نظارتی جدید برای معاملات مشتقه: الزام به احراز هویت و ارزیابی تناسب سرمایه‌گذار «دستورالعمل نظارت و مدیریت معاملات مشتقه (نسخه آزمایشی)» از ۱۶ نوامبر اجرایی می‌شود. در این مقررات، معاملات مشتقه به معاملاتی غیر از قراردادهای آتی شامل سوآپ، پیمان‌های آتی، قراردادهای اختیار معامله غیراستاندارد و ترکیبی از آن‌ها اطلاق می‌شود. این مصوبه ضمن تبیین کارکرد این بازارها در مدیریت ریسک، تخصیص منابع و حمایت از اقتصاد واقعی، ضوابط شفافی را برای معاملات و تسویه، معیارهای سنجش تناسب سرمایه‌گذاران و الزام احراز هویت واقعی حساب‌ها تعیین کرده و نظارت بر نهادهای فعال و زیرساخت‌های بازار را تشدید می‌کند. ضوابط مدیریتی تلویزیون کابلی و IPTV: ممنوعیت تبلیغات هنگام روشن شدن دستگاه و الزام ایجاد بخش رایگان در صفحه نخست «مقررات مدیریت خدمات عملیاتی تلویزیون کابلی» و «مقررات موقت مدیریت خدمات عملیاتی تلویزیون تعاملی اینترنتی (IPTV)» از ۲۷ نوامبر به اجرا درمی‌آیند. ارائه‌دهندگان خدمات تلویزیون کابلی ملزم هستند پخش زنده شبکه‌ها را در اولویت قرار دهند؛ به‌طوری‌که دستگاه بلافاصله با تصویر تمام‌صفحه پخش زنده روشن شود، امکان دسترسی به بازپخش برنامه‌ها تعبیه شده باشد و هیچ‌گونه تبلیغاتی در هنگام روشن شدن نمایش داده نشود. تلویزیون‌های هوشمند نیز باید از قابلیت نمایش پیش‌فرض شبکه‌های زنده پشتیبانی کنند. همچنین ارائه‌دهندگان خدمات IPTV موظف شده‌اند در صفحه اصلی یک بخش رایگان ویژه محتوای باکیفیت تعریف کنند، از تعداد بخش‌های پولی بکاهند، اطلاعات هزینه‌های اشتراک را شفاف سازند و شیوه پرداخت‌ها را استانداردسازی کنند.