چرا تبلیغات پاپ‌آپ متوقف نمی‌شوند؟ رسانه‌ها: برخورد با حداکثر توان و افزایش هزینه تخلف ضروری است
Zang Mengya / Economic Daily اخیراً موضوع «تصاویر پس‌زمینه قفل صفحه گوشی» بار دیگر توجه کاربران را به خود جلب کرده است. بستن برخی از تبلیغات قفل صفحه که به‌طور پیش‌فرض در تلفن‌های همراه تعبیه شده‌اند، واقعاً دشوار است و به‌ویژه برای سالمندان چالش ایجاد می‌کند. در عصر دیجیتال، «کرامت دیجیتال» هر فرد باید محترم شمرده شود. گسترش افسارگسیخته تبلیغات پاپ‌آپ نباید زندگی دیجیتال را ــ که قاعدتاً باید مایه آسایش باشد ــ مختل کند. برای حل این معضل، قوانین و مقررات بی‌سابقه نیست. سال گذشته «راهنمای استانداردهای امنیت سایبری ــ الزامات امنیتی رفتارهای مرتبط با فعال‌سازی تبلیغات تکان‌دادن گوشی (Shake-to-jump)» منتشر شد که در قالب ضوابط فنی مشخص می‌کرد گردانندگان App و کیت‌های توسعه نرم‌افزار (SDK) باید روش‌های آسانی برای بستن تبلیغات و آستانه تحریکی منطقی تعیین کنند. در سال ۲۰۲۶، نهادهای ذی‌ربط دورهای متعددی از بازرسی‌های ویژه را علیه تبلیغات پاپ‌آپ و هدایت‌های ناخواسته در دوران حراج‌های تجارت الکترونیک به اجرا گذاشتند و پلتفرم‌های متخلف را بارها اعلام عمومی کردند. چند ماه پیش نیز ماجرای «انحراف تبلیغاتی نرم‌افزار مسیریاب که راننده‌ای را تا آستانه تصادف پیش برد» بحث‌برانگیز شد و در پی آن، چندین پلتفرم نقشه و مسیریابی تبلیغات صفحه آغازین (Splash screen) خود را حذف کردند. با این حال، بسیاری از کاربران در عمل متوجه شده‌اند که این اقدامات نظارتی تنها تسکینی کوتاه‌مدت بوده است و شمار زیادی از Appها تنها پس از دو روز، دوباره مخفیانه به روال سابق بازمی‌گردند. اما چرا بساط تبلیغات پاپ‌آپ برچیده نمی‌شود؟ در تحلیل نهایی، علت این پدیده عدم توازن میان «هزینه نقض قانون» و «حجم سودآوری» است. بر اساس مقررات جاری، اگر علامت بستن تبلیغ به‌روشنی مشخص نشده باشد و امکان بستن سریع با یک کلیک فراهم نشود، سفارش‌دهنده تبلیغ بین ۵ هزار تا ۳۰ هزار یوآن جریمه می‌شود؛ در صورت نمایش پاپ‌آپ‌های مخرب و فریب کاربران برای کلیک، سفارش‌دهنده به عنوان مسئول اصلی تا سقف ۱۰۰ هزار یوآن جریمه خواهد شد. این در حالی است که درآمد روزانه برخی Appها از تبلیغات پاپ‌آپ به ده‌ها هزار یا حتی صدها هزار یوآن می‌رسد. این بدان معناست که حتی در صورت اعمال اشد مجازات، مبلغ جریمه در مقایسه با درآمدهای کلان تبلیغاتی قطره‌ای از دریاست. هنگامی که این دیدگاه شکل بگیرد که «تخلف هزینه چندانی ندارد و پایبندی به قانون سودی در پی نخواهد داشت»، سخن گفتن از خودتنظیم‌گری صنعت دیگر معنایی ندارد. برای از میان بردن آسیب‌های ناشی از تبلیغات پاپ‌آپ، از جمله «انتقال‌های اجباری» و «بسته‌نشدن صفحات»، باید سازوکار ارسال تبلیغات و مدل‌های درآمدی را از اساس دگرگون کرد و مسئولیت مدیریتی پلتفرم‌های تجارت الکترونیک، توسعه‌دهندگان نرم‌افزار و سازندگان تلفن همراه را در قبال تبلیغات اینترنتی افزایش داد. هم‌زمان، نهادهای متولی باید با حداکثر توان به ساماندهی این وضعیت بپردازند و هزینه ارتکاب تخلف را به میزانی بالا ببرند که تاوان متخلفان بسیار فراتر از سود مورد انتظارشان باشد. تنها در این صورت است که می‌توان چرخه معیوب «برخورد، بازگشت تخلف و برخورد مجدد» را شکست. قابلیت‌های تلفن همراه روزبه‌روز متنوع‌تر می‌شود، اما این دستگاه نباید به ابزاری برای به گروگان گرفتن کاربران و جذب ترافیک تبلیغاتی تبدیل شود. کاهش ترفندهای فریبنده و حاکم شدن شفافیت و شأن بیشتر در فضای دیجیتال، هم احترام به حقوق اساسی کاربران است و هم گامی ضروری در مسیر بلوغ جامعه دیجیتال به شمار می‌آید.