Guangming Daily: چرا حرکات «گام چابک» و «تکان دادن موی خرس» اینقدر فراگیر شدهاند؟
بهتازگی، دو حرکت نمایشی «گام چابک» (Shanshenbu) و «تکان دادن موی خرس» (Gouxiong Duoshemao) به پرطرفدارترین رفتارهای بدنی در فضای مجازی چین تبدیل شدهاند.
این دو حرکت دقیقاً چیستند؟ رسانهها توصیف ملموسی از آنها ارائه دادهاند: فرد با یک چرخش در کمر و جابهجایی شانهها، ناگهان و سبکبال مثل باد به سمتی میلغزد؛ حرکتی شبیه به فنون رزمی که به آن «گام چابک» میگویند. در حرکت دوم، فرد کاملاً بیاحساس و خشک میایستد، ناگهان فریاد میزند «تکان دادن موی خرس!» و در حالی که ریتم «لونگدونگکوانگ» را زیر لب زمزمه میکند، تمام بدنش بیمهابا و بیاختیار شروع به لرزیدن میکند؛ درست مانند «خرسی که دچار برقگرفتگی شده باشد».
ویدئوی آموزشی استاد Ming Wenjun
این دو حرکت نهتنها در فضای آنلاین فراگیر شدهاند، بلکه در دنیای واقعی نیز بهسرعت گسترش یافتهاند. در تعطیلات روز ملی، در یکی از مراکز نمایشی در شهرکی تاریخی در استان جیانگسو، مجریان ترکیب این دو حرکت را به نمایش گذاشتند؛ کودکان نیز شروع به تقلید از آنها کردند و تماشاگران از خنده به وجد آمدند.
با وجود جنبههای طنز و اغراقآمیز، ریشه این دو حرکت به هنرهای سنتی اصیل بازمیگردد. «گام چابک» یکی از صدها حرکت تشکیلدهنده «رقص فانوس و طبل» (Huagudeng) در استان آنخوی است که در فهرست میراث فرهنگی ناملموس ملی چین به ثبت رسیده است. «تکان دادن موی خرس» نیز از رقص سنتی «یانگگه ی گوزی» (Guzi Yangge) در استان شاندونگ سرچشمه میگیرد که در صدر «سه سبک بزرگ یانگگه شاندونگ» و جزو میراث فرهنگی ناملموس ملی قرار دارد.
این دو حرکت در اصل بخشهایی از فرهنگ فولکلور و پرانرژی هستند که تسلط بر آنها نیازمند مهارت فنی است. برای نمونه، حرکت «تکان دادن موی خرس» نیازمند کنترل دقیق انتقال نیرو در بدن است؛ رقصنده باید ابتدا نیرو را از ناحیه شکم و کمر به بازوها برساند و سپس آن را در کل بدن جاری کند و همزمان با گامهای ضربدری، پایداری و انعطاف بدن را حفظ کند. به دلیل دشواری یادگیری، بسیاری از هنرجویان حرفهای آن را چالشی طاقتفرسا میدانند. با این حال، کاربران اینترنت با تقلید ساده و بازآفرینیهای شخصی، این دو حرکت را به یک ترند عمومی و همگانی تبدیل کردهاند. بدین ترتیب، مرزهای فنی و پیچیده هنر حرفهای برداشته شده و جای خود را به حسی از تسلط ساده و لذتبخش داده است.
دلیل اصلی محبوبیت ناگهانی چنین حرکات نمایشی در اینترنت، پاسخ به نیاز نسل جوان برای تخلیه هیجانهای انباشته است؛ حرکاتی طنزآمیز و رها که فوراً لبخند را بر لب مینشاند. از آنجا که نسخه سادهشده این حرکات برای همه قابل اجرا است، بهسرعت به یک زبان مشترک در تعاملات اجتماعی تبدیل میشوند و حس نزدیکی و آرامش درونی ایجاد میکنند.
آموزش استاد Zhao Tiechun
بدون وجود زمینه و نیازی برای ابراز احساسات، چنین حرکاتی هرگز یکشبه در سطح جامعه فراگیر نمیشدند. توانایی اجرای یک حرکت بدون نیاز به امکانات یا مکان خاص، حس سرزندگی آنی ایجاد میکند و جلوهای از این رویکرد است که حال خوب فردی را بر هر چیز مقدم میشمارد. در این میان، بهرهبرداری اقتصاد توجه از این ترندها و بال و پر دادن به آنها نیز امری کاملاً طبیعی است.
ایجاد چنین شادی و نشاطی در میان جوانان پدیدهای مثبت است. این موج نه تنها به جوانان کمک میکند در فراغت از محیط کار تعادل روحی خود را بیابند، بلکه زمینهای فراهم میآورد تا بخشهایی از دانش و فرهنگ کمترشناختهشده بازخوانی شوند و پیوندی میان زبان تخصصی هنر و فرهنگ عامه شکل بگیرد.
به عنوان نمونه، ویدئوهای اصلی که آغازگر این موج بزرگ بازآفرینی شدند، در واقع دو محتوای آموزشی سنتی بودند که حدود سال ۲۰۱۸ ضبط شده بودند. این دو ویدئو به مدت ۸ سال بدون بازنشر یا پسند چندانی مسکوت مانده بودند، اما به محض اینکه بازتاب آنها در اینترنت آغاز شد، نگاه کنجکاو مخاطبان متوجه میراث فرهنگی ناملموس و ریشههای غنی آن شد. انتشار انفجاری میراث فرهنگی ناملموس در پی یک ترند سرگرمکننده اینترنتی، تحولی قابل توجه است.
حفظ و ترویج میراث فرهنگی ناملموس نیازمند فرصتهای زنده و فراگیر است؛ موج همگانی تقلید از این حرکات چنین فرصتی را فراهم کرد و در کنار حذف موانع ورود، بستری گسترده برای آشنایی عمومی ساخت. پیش از این، هنرهایی مانند «رقص فانوس و طبل» یا «یانگگه ی گوزی» تنها در مناطقی خاص شناختهشده بودند، اما اکنون در کانون توجه عموم قرار گرفتهاند.
بیتردید هر موجی پس از مدتی فروکش میکند. پس از خوابیدن هیاهو، شایسته است فراتر از یک حرکت بدنی نمایشی، ارزشها و عمق فرهنگی نهفته در آن به یاد سپرده شود و به این موضوع اندیشید که چگونه میتوان سنتهای ناشناخته بیشتری را به علایق مشترک جامعه تبدیل کرد و از ظرفیتهای فرهنگی برای پویایی مداوم جامعه بهره برد.

