تولید تصویر «نوزاد آینده» با یک عکس دونفره؟ دستگاه تعاملی مستقر در پارک به دلیل نقض مقررات پردازش داده‌های چهره ملزم به اصلاح شد
«تنها با دو قطعه عکس، تصویر دونفره خود در کنار ”نوزاد آینده‌تان“ را تحویل بگیرید.» در یکی از پارک‌ها، یک دستگاه عکاسی تعاملی مبتنی بر هوش مصنوعی (AI) با استقبال گسترده شهروندان و گردشگران روبه‌رو شد؛ با این حال، در پس این تصویرسازی جذاب، خطر افشای اطلاعات شخصی نهفته بود. خبرنگار پنگ‌پای از دادستانی خلق منطقه هوانگ‌پو در شانگهای مطلع شد که این نهاد اخیراً پرونده دعوای منفعت عمومی درباره پردازش غیرقانونی داده‌های چهره توسط دستگاه عکاسی تعاملی AI را با پیگیری هم‌زمان روندهای اداری و مدنی به پایان رسانده است. دادستانی از طریق صدور توصیه‌نامه‌های قضایی و انجام مذاکرات، شرکت مربوطه را ملزم کرد داده‌های ذخیره‌شده به‌شکل غیرقانونی را حذف کند، سیاست حفظ حریم خصوصی خود را اصلاح نماید و قابلیت حذف حساب کاربری را بیفزاید تا ریسک نشت اطلاعات شخصی برطرف شود. اطلاعات چهره در ردیف داده‌های شخصی حساس قرار دارد و جمع‌آوری، ذخیره‌سازی یا بارگذاری غیرقانونی آن می‌تواند حقوق شمار نامشخصی از شهروندان و منافع عمومی جامعه را تضییع کند. دادستان‌ها پس از بازرسی میدانی و تثبیت ادله دریافتند که این دستگاه بر پایه الگوی «تصویربرداری حضوری از چهره + سنتز عمیق (Deep Synthesis) از طریق مینی‌پروگرام آنلاین» فعالیت می‌کرده است. در طول این فرایند، الزامات قانونی در زمینه آگاه‌سازی کاربران نادیده گرفته شده و رضایت مجزای افراد برای پردازش اطلاعات حساس نیز اخذ نشده بود. دادستانی منطقه هوانگ‌پو بلافاصله توصیه‌نامه‌ای قضایی برای نهاد ناظر اداری صادر کرد و خواستار ساماندهی فعالیت‌های پردازش داده‌های شخصی در این حوزه شد. در پی این اقدام، شرکت مجری با افزودن پنجره‌های اعلان اطلاعات، درج نشانگر AI و قانونمند کردن شیوه جمع‌آوری داده‌ها، گام نخست اصلاحات را در بخش کاربری برداشت. با وجود این اصلاحات، مخاطرات مربوط به بخش ذخیره‌سازی داده‌ها همچنان پابرجا بود. دادستانی منطقه برای بررسی دقیق نحوه ذخیره‌سازی و استفاده از اطلاعات حساس شخصی، ارزیابی فنی پرونده را به مرکز فناوری دادستانی شانگهای محول کرد. نتایج گزارش تحلیلی این مرکز نشان داد نرم‌افزار AI تعبیه‌شده در دستگاه، قابلیت عکس‌برداری و بارگذاری هم‌زمان را داشته و در پوشه‌های مربوط به آن بیش از ۱۰ هزار قطعه عکس ذخیره‌شده کشف شده است؛ علاوه بر این، تصاویر تولیدشده نهایی نیز هم‌زمان در فضای ابری ذخیره می‌شدند. بررسی‌ها نشان داد این شرکت فعالیت‌های مشابه گسترده‌ای در سطح شانگهای و سراسر چین دارد. دادستانی منطقه هوانگ‌پو برای اطمینان از اصلاح کامل رویه‌ها، پرونده دعوای منفعت عمومی مدنی را نیز به جریان انداخت و تشریفات قانونی اعلان عمومی را طی کرد. پس از مذاکرات، توافقنامه‌ای حاصل شد که بر مبنای آن شرکت پذیرفت با حذف داده‌ها، بازنگری در سیاست‌های حریم خصوصی و ایجاد امکان لغو ثبت‌نام، مسئولیت مدنی رفع خطر را بر عهده بگیرد. در نهایت، این مجموعه تمامی داده‌های چهره ذخیره‌شده در سامانه‌های محلی و ابری را پاک کرد و تعهدات مدنی خود را به اجرا گذاشت. در حال حاضر، رسیدگی به هر دو پرونده اداری و مدنی مختومه شده است. مقامات قضایی یادآور شدند که اطلاعات چهره مشمول حمایت‌های قانونی سخت‌گیرانه است و هرگونه پردازش آن نیازمند اخذ رضایت صریح و جداگانه، اطلاع‌رسانی شفاف درباره ضوابط پردازش و پایبندی به اصل «حداقل داده ضروری» است؛ بنابراین اقداماتی چون اخذ مجوزهای اجباری، پیوند دادن خدمات به اعطای دسترسی و ذخیره‌سازی داده‌ها فراتر از بازه زمانی مجاز، تخلف محسوب می‌شود. همچنین ارائه‌دهندگان خدمات تولید محتوا با هوش مصنوعی موظف‌اند برچسب مشخص‌کننده AI را درج کنند و حق کاربران را برای حذف داده‌ها و مسدودسازی حساب به رسمیت بشناسند. به شهروندان نیز توصیه می‌شود هنگام استفاده از برنامه‌های مبتنی بر اسکن یا ترکیب چهره با هوش مصنوعی، نسبت به اعطای دسترسی‌ها حساس باشند و در صورت مشاهده هرگونه تخلف در جمع‌آوری، نگهداری یا بهره‌برداری از این داده‌ها، موضوع را به دستگاه‌های ناظر یا مراجع قضایی گزارش دهند.