یادداشت تحلیلی پنگپای | آیا نفوذ هوش مصنوعی به کتابهای چاپی حتی پنهان هم نمیشود؟
خبرنگاران پنگپای: Jiang Lidong، Wang Lei نفوذ هوش مصنوعی به کتابهای چاپی حتی پنهان هم نمیشود؟ «آیا لازم است بخشهایی از جملات را بازنویسی کنم تا سبک متن با فضای معمایی و ماوراءالطبیعه هماهنگتر شود؟» بهتازگی یکی از مخاطبان در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که هنگام خواندن نسخه چاپی کتاب Zhong Yan Lu Du Xing، متوجه وجود عبارتی شبیه به دستور متنی (پرامپت) هوش مصنوعی در متن اصلی شده است. به گزارش Jiupai News، این کتاب توسط انتشارات Jiangsu Phoenix Literature and Art Publishing House منتشر شده و پیشفروش آن از ۲۱ اوت آغاز شده بود. یکی از کارکنان این انتشارات در پاسخ اعلام کرد که تمامی نسخههای توزیعشده جمعآوری و معدوم خواهند شد و نسخه بازبینیشدهای منتشر میشود: «این دستنوشته در مراحل متعددی توسط ویراستاران و نمونهخوانها بررسی شده بود و موضوع ارتباطی با نویسنده کتاب ندارد.» اگر این اشتباه متوجه نویسنده نیست، باید مشخص شود در کدام مرحله کاری و بر اثر خطای چه کسانی رخ داده است؛ پرسشی که شفافسازی آن مستقیماً با اعتبار حرفهای این مؤسسه انتشاراتی ارتباط دارد. این خطا یک لغزش تایپی ساده نیست، بلکه درج عبارتی کاملاً نامرتبط و وصلهناجنگ در دل متن است. این ماجرا دستکم نشاندهنده ناکامی جدی فرایند نمونهخوانی است که اجازه داده جملهای بدون کوچکترین پیوند موضوعی، وارد کتاب شود. از سوی دیگر، ظاهر شدن این جمله پرامپت نشان میدهد که نویسنده یا ویراستار اثر بهاحتمال فراوان از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده کردهاند؛ هرچند گستره این کاربرد و انطباق آن با ضوابط حرفهای هنوز روشن نیست. این ابهام مطرح میشود که آیا نمونههای دیگری از اینگونه آثار نیز وجود دارند که پس از پاک کردن ردپای هوش مصنوعی، با نام نویسنده روانه بازار نشر شده باشند؟ کتاب چاپی سنتی، بستری برای ارائه قاعدهمند، ساختاریافته و سختگیرانه اطلاعات است. در دورهای که تولید محتوا با هوش مصنوعی شتاب گرفته، بسیاری از خوانندگان بازگشت به کتابهای کاغذی را راهی برای لمس حس اصیل و انسانیِ کلمات میدانند. با این وجود، کاربردهای هوش مصنوعی به کتابهای چاپی نیز راه یافته است. اگرچه پیشبینی چنین تحولاتی ممکن بود، اما حضور اینچنین آشکار و نادقیق این ابزارها در نسخه چاپی، غافلگیرکننده و تأملبرانگیز است. در عصر پیشرفت پرشتاب فناوری و تعدد ابزارهای هوش مصنوعی، جامعه انسانی نیازمند هشیاری بیشتر است تا به حاشیه رانده نشود و مهارتهای بنیادین انسانی خود را از یاد نبرد.
