تأمل در سه سفر روستایی و تلاش برای «زیباتر ساختن این رود مادری»
11-04 اخبار مهم روزنامه خلق شی جین‌پینگ اخیراً در دستورالعملی درباره‌ی پیشبرد طرح‌های حفاظت و مدیریت حوضه‌ی رود زرد تأکید کرد که باید «برای زیباتر ساختن پیوسته‌ی این رود مادری تلاش کرد تا منافع آن برای نسل‌های کنونی و آینده‌ی ملت چین پایدار بماند». طی هشتاد سال مدیریت و مهار رود زرد، وضعیت تاریخی طغیان‌های مکرر این رودخانه به‌طور اساسی دگرگون شده و ثبات و امنیت پایداری در حوضه‌ی آن برقرار گردیده است. رود زرد جایگاه ویژه‌ای در اولویت‌های شی جین‌پینگ دارد. وی با بازدیدهای میدانی مکرر از بخش‌های بالادست، میاندست و فرودست این رود و بررسی وضعیت دشت‌ها و اراضی کشاورزی پیرامون آن، برنامه‌ریزی بلندمدتی را برای آینده‌ی این حوضه‌ی آبی دنبال کرده است. بررسی سه سفر روستایی وی، رویکرد توسعه‌ای و پیوند میان مدیریت منابع آب، روستاها و برنامه‌های کلان ملی را نشان می‌دهد. در پایگاه پرورش سیب Huaniu در Nanshan، واقع در منطقه‌ی مای‌جی در شهر تیان‌شوی استان گانسو، رونق تولید سیب به بهبود معیشت کشاورزان انجامیده است. باغ‌های گسترده‌ی سیب در این منطقه ثمره‌ی اجرای پروژه‌ی انتقال آب از رود Tao (شاخه‌ی اصلی بالادست رود زرد با بیشترین حجم آب) است؛ طرحی که با عبور از ناهمواری‌های گسترده، آب را از فاصله‌ای دور برای جبران کمبودهای منطقه‌ای منتقل کرده است. شی جین‌پینگ در سپتامبر ۲۰۲۴ در جریان بازدید از این پایگاه تأکید کرد که «باید اجرای طرح‌هایی را که برای مردم سودمند است و مشکلات معیشتی و تولیدی ساکنان محلی را برطرف می‌سازد، بیش از پیش در اولویت قرار داد». او در اوایل سال ۲۰۱۳ نیز هنگام بررسی این پروژه‌ی آبرسانی در شهرستان وی‌یوان در دینگ‌شی استان گانسو، اصل «اولویت معیشت مردم و اهمیت محوری مدیریت منابع آب» را مشخص کرده بود. این مسیر انتقال آب و تحولات ناشی از آن در روستاهای کوهستانی، بازتابی از دگرگونی در شیوه‌ی مدیریت و دسترسی به منابع آب است. تأثیر آب رود زرد بر احیای مناطق پیرامونی پیوسته ادامه دارد. با نگاهی به شبکه‌ی سراسری آب در حوضه‌ی این رود، از طرح‌های انتقال آب نظیر Yin Da Ru Qin و Yin Da Ji Huang گرفته تا سدهای بزرگی مانند Longyangxia، Liujiaxia و Xiaolangdi، شبکه‌ی نهایی این زیرساخت‌ها آب شرب خانگی و آب کشاورزی اراضی روستایی را تأمین کرده و نیازهای اساسی مردم را پاسخ می‌دهد. روستای Gaoxigou در شهرستان میژی در استان شاآنشی، نمونه‌ای از مهار فرسایش و احیای زیست‌محیطی در فلات لِس (Loess Plateau) است. این منطقه در گذشته با فرسایش شدید خاک و پوشش گیاهی فقیر روبه‌رو بود، اما با اجرای طرح‌های جامع آبخیزداری و مهار تپه‌ماهورها، اکنون دامنه‌ها با مزارع پلکانی و پوشش جنگلی و مرتعی پوشیده شده‌اند. شی جین‌پینگ در سپتامبر ۲۰۲۱ در بازدید از روستای Gaoxigou تأکید کرد: «باید با پایبندی به اصل ارزش بنیادین محیط زیست، احیای بوم‌شناختی را با توسعه‌ی صنایع بومی پیوند زد و مسیری برای هماهنگی میان حفاظت از محیط زیست، رشد اقتصادی و همزیستی پایدار انسان و طبیعت ایجاد کرد». رویکرد احیای این روستا بازتابی از سازوکار کلان مدیریت رود زرد است. در پاسخ به مهار فرسایش آب و خاک، «احداث مزارع پلکانی دیم و سدهای رسوب‌گیر در مناطق مستعد» و «تمرکز بر بازسازی طبیعی در دیگر نقاط» تعیین شده است. برای مدیریت کمبود آب، چارچوب «تنظیم شهرنشینی، کاربری اراضی، جمعیت و تولید بر اساس ظرفیت منابع آب» به کار گرفته می‌شود. برای حل ناهماهنگی میان جریان آب و رسوبات، «بهبود سازوکار تنظیم آب و رسوب و یکپارچه‌سازی مدیریت چندبخشی» در دستور کار قرار دارد. همچنین برای حفاظت از محیط زیست، «ایجاد سامانه‌ی یکپارچه‌ی مدیریت در سراسر بالادست و فرودست رودخانه» پیگیری می‌شود؛ رویکردی که بر اصل اقدام متناسب با شرایط محلی استوار است. در محله‌ی Yangmiao در شهرک Dongji، واقع در منطقه‌ی کن‌لی در شهر دونگ‌ینگ استان شاندونگ، توسعه‌ی همه‌جانبه‌ی مناطق روستایی مسیر رو به رشدی را طی می‌کند. در اکتبر ۲۰۲۱، شی جین‌پینگ در بازدید از این محله به ساکنان گفت: «از سال‌های گذشته همواره پیگیر مسئله‌ی جابه‌جایی و اسکان مجدد ساکنان حاشیه‌ی رود زرد بوده‌ام. اجرای کامل طرح اسکان مجدد اقدام بزرگی بود و دیدن ثبات زندگی و کار شما مایه خرسندی است». مسئله‌ی آب با الزامات توسعه گره خورده است. دشت‌های سیلابی فرودست رود زرد علاوه بر کارکرد مهار سیلاب و ته‌نشینی رسوبات، محل سکونت ۱.۹ میلیون نفر بوده که این امر چالشی دیرینه میان مدیریت سیل و توسعه‌ی اقتصادی ایجاد کرده است. از سوی دیگر، هفت استان و منطقه‌ی بالادست و میاندست رود زرد در مقایسه با مناطق شرقی و حوضه‌ی رود یانگ‌تسه با فاصله‌ی توسعه‌ای روبه‌رو هستند و روند نوسازی صنایع سنتی در آن‌ها کندتر پیش رفته و پویایی درونی کمتری داشته است. برای پیشبرد توسعه باکیفیت، مناطق حاشیه‌ی رود زرد در پی بهره‌گیری از مزیت‌های نسبی محلی اعم از کشاورزی، صنعت، بازرگانی و منابع طبیعی هستند تا الگوهای متناسب منطقه‌ای را تقویت کنند. از برنامه‌ی حفاظت از محیط زیست و توسعه باکیفیت حوضه‌ی رود زرد تا طرح توسعه‌ی کمربند اقتصادی رود یانگ‌تسه، هماهنگی راهبردی این حوضه‌ها با راهبردهای توسعه‌ی منطقه‌ای و تفکیک حوزه‌های کارکردی، زمینه‌ی هم‌افزایی میان مناطق شرقی، مرکزی، غربی و شمال و جنوب کشور را فراهم می‌سازد. چشم‌انداز آینده‌ی رود زرد نشان‌دهنده‌ی تداوم پیوند میان مدیریت پایدار منابع زیست‌محیطی و پیشرفت متوازن منطقه‌ای است.