رونق گردشگری و تنوع الگوهای مصرف در تعطیلات روز ملی چین

هفتم اکتبر آخرین روز از تعطیلات روز ملی چین بود. در طول یک هفته، جاده‌ها و خطوط ریلی مملو از مسافر بود و اماکن گردشگری با خیل پرشمار بازدیدکنندگان روبه‌رو شدند. برخی به مقاصد دوردست سفر کردند تا تجربه‌های متفاوتی رقم بزنند؛ گروهی به زادگاه خود بازگشتند تا حال‌وهوای آشنای خیابان‌ها و محله‌های قدیمی را دوباره تجربه کنند؛ و برخی دیگر ماندن در شهر خود را برگزیدند و با حضور در مراکز خرید، موزه‌ها و سالن‌های نمایش، تعطیلاتی کوتاه را در چندقدمی خانه گذراندند. بازار گردشگری و مصرف در تعطیلات امسال چه تحولاتی را شاهد بود؟ نهادهای مرتبط در سراسر چین چه اقداماتی انجام دادند تا تردد مسافران روان‌تر، سفرها لذت‌بخش‌تر و خریدها با آسودگی خاطر بیشتری همراه باشد؟ آمار وزارت حمل‌ونقل چین نشان می‌دهد در شش روز نخست این تعطیلات، حجم جابه‌جایی مسافران میان‌منطقه‌ای در سراسر کشور روزانه از ۳۰۰ میلیون نفر-سفر فراتر رفت. این تعطیلات به عنوان آخرین تعطیلات طولانی سال، شعاع سفر شهروندان را نیز دگرگون کرد و سفرهای دوربرد را به گزینه‌ای پرطرفدار تبدیل ساخت. Dai Bin، رئیس China Tourism Academy در این زمینه می‌گوید: «سفرهای دوربرد باعث شد مسافران از سراسر کشور در محدوده‌ای بسیار وسیع‌تر و به شکل متقابل جابه‌جا شوند؛ به‌گونه‌ای که تبادل سفر میان شرق و غرب و شمال و جنوب به ویژگی بسیار چشمگیری تبدیل شد. از این رو، شاهد رشد ملموس جذابیت مقاصد گردشگری در جنوب غربی، شمال غربی و مناطقی از شمال شرقی کشور بودیم.» داده‌ها نشان می‌دهد مسافرانی که مقاصد دوربرد را برگزیدند، صرفاً راهی شهرهای بزرگ نشدند. سفرهای بین‌استانی و عمیق‌تر با استقبال قابل‌توجهی همراه شد و مقاصد کوچک در سطح شهرستان‌ها و مناطق کم‌ترشناخته‌شده همچنان پرطرفدار باقی ماندند. برای نمونه، موضوع «سفرهای پاییزی» که در شبکه‌های اجتماعی بسیار مورد توجه قرار گرفته بود، به حجم بالایی از رزرو اقامتگاه و بلیت هواپیما برای مسیرهای طولانی انجامید. آمارها نشان می‌دهد در نخستین روز تعطیلات، تقاضا برای پروازهای بیش از ۲ هزار کیلومتر نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از ۴۰ درصد رشد داشت. مناظر پاییزی در استان چینگ‌های و منطقه آلتای در سین‌کیانگ در صدر مقاصد قرار گرفتند و حجم جست‌وجو برای پروازهای موسوم به «تماشای پاییز» با رشد هفتگی ۲۳۰ درصدی روبه‌رو شد. در این تعطیلات طولانی، برخی با پروازهای چند هزار کیلومتری به تماشای مناظر پاییزی رفتند و برخی دیگر با پیوند زدن چند مقصد در طول تعطیلات، الگوی سفر چندشهری را در پیش گرفتند. سفرهای دوربرد همچنین مستقیماً تقاضا برای خدمات مصرفی در مقصد را افزایش داد. در مناطقی مانند مغولستان داخلی، لیائونینگ و سین‌کیانگ، اجاره خودرو برای گشت‌وگذار دقیق‌تر به یکی از انتخاب‌های اصلی گردشگران بدل شد. امکان پیمودن مسافت‌های طولانی‌تر و غوطه‌وری بیشتر در فضاهای گردشگری، در وهله نخست مرهون توسعه مستمر زیرساخت‌های حمل‌ونقل و تکمیل شبکه‌های دسترسی مویرگی به نقاط مختلف کشور است؛ روندی که حرکت‌های بی‌درنگ و آسان را برای مسافران میسر کرده است. Dai Bin در این باره معتقد است: «حمل‌ونقل هوایی، قطارهای پرسرعت و شبکه آزادراه‌ها ساختار حمل‌ونقل در سفرهای دوربرد را بازتعریف کرده‌اند. اگر فرآیند تصمیم‌گیری برای یک فعالیت زمان‌بر باشد، قطعاً بسامد مصرف آن پایین خواهد بود. اما اگر سفر رفتن مانند رفتن به پارک محله ساده شود، فرد در هر لحظه می‌تواند راهی مقصد شود. از این رو، قطار پرسرعت نه‌تنها فاصله روانی، بلکه تجربه ذهنی افراد را دگرگون کرده و سفر را آزادتر و دردسترس‌تر ساخته و تکرار آن را به شکل پیوسته افزایش داده است.» در آستانه تعطیلات، چهار خط آهن پرسرعت Xiongshang، Xikang، Yixing و Hayi به طور همزمان راه‌اندازی شدند که این تحول، جذابیت شهرهای کوچک واقع در مسیر را برای سفرهای تعطیلات به میزان چشمگیری افزایش داد. آمارها نشان می‌دهد حجم جست‌وجوی شهرهای درجه سه و کوچک‌تر در امتداد این خطوط نسبت به دوره قبل بیش از ۷۰ درصد رشد داشته است. فعالیت قطارهای پرسرعت، فرصت بیشتری برای دیده‌شدن ظرفیت‌های گردشگری کمترشناخته‌شده فراهم آورد و ضمن کاهش فاصله زمانی و مکانی، دایره جذب گردشگر این شهرها را گسترش داد. شهر آن‌کانگ، واقع در قلب کوهستان چین‌با، پس از راه‌اندازی خط آهن پرسرعت به مقصد سفر بسیاری از گردشگران در تعطیلات روز ملی بدل شد. با آغاز به کار خط آهن پرسرعت Xikang، ایستگاه غربی آن‌کانگ ۴ خط اتوبوس تندرو و ۱۷ مسیر اتوبوسرانی به مقصد شهرستان‌ها و بخش‌های اطراف دایر کرد تا مسافران پس از پیاده شدن از قطار بتوانند بدون وقفه مسیر خود را ادامه دهند. مسئولان محلی همچنین برای تبدیل مسافران عبوری به مهمانان مقیم، ۹ مسیر گردشگری ویژه را برای این ایام تدارک دیدند. امروزه نیازهای گردشگران خصلتی فوری‌تر و متنوع‌تر پیدا کرده است. کارشناسان تأکید دارند که مناطق مختلف برای بهره‌برداری بهینه از جریان مسافران حاصل از توسعه حمل‌ونقل، دیگر نمی‌توانند با رویکردهای پیشین تنها به تجمیع ساده خدمات و جاذبه‌های بومی تکیه کنند، بلکه باید نیازهای گردشگران را به درستی بشناسند و سمت عرضه را بر پایه تقاضای واقعی سازمان دهند. در تعطیلات امسال، مسافران دیگر یک راهنمای سفر کلیشه‌ای را ملاک قرار ندادند؛ مسیرها متفاوت بود، اما همگی در پی تجربه‌ای متناسب با سلیقه فردی خود بودند. نهادهای گردشگری محلی نیز با نوآوری در رویکردهای خود، الگوی سنتی «استراحت در خودرو و عکس گرفتن در مقصد» را کنار گذاشته و بر ایجاد تجربه‌های غوطه‌ورکننده و مصرف مکان‌محور تمرکز کردند؛ به طوری که امروزه شمار تماشاگران صرف کاهش یافته و بر تعداد کسانی که خواهان حضور در بطن تجربه هستند افزوده شده است. در تیانجین، تماشاخانه ۹۰ ساله China Grand Theatre میزبان نسخه گردشگری نمایشنامه Sunrise بود. مخاطبان نه‌تنها در سالن اصلی به تماشای نمایش نشستند، بلکه در راهروها و فضاهای جانبی نیز شاهد اجراهای کوتاه غافلگیرکننده بودند و با بازیگران از فاصله نزدیک ارتباط برقرار کردند. این اجرا با شکستن قالب‌های سنتی تماشا، نمایش را به گوشه‌وکنار تماشاخانه کشاند تا مخاطب حضور در متن درام را به شکل ملموس تجربه کند. در ووهان، تمام شهر به صحنه اجرای موسیقی بدل شد و برنامه‌هایی در پنج بخش موضوعی شامل کنسرت محیطی در کرانه رود یانگ‌تسه، اجرای کوتاه سنتی در ایستگاه‌های مترو، تورهای موسیقی در اماکن گردشگری، فصل موسیقی پاییزی در تئاترها و پایگاه‌های موسیقی خیابانی برگزار شد. بدون نیاز به سن سنتی و بدون نیاز به بلیت، از سواحل رودخانه تا شبکه مترو و از سالن‌ها تا نبش خیابان‌ها به صحنه هنرنمایی تبدیل شدند. جابه‌جایی صدها میلیون نفر در این تعطیلات، افزون بر محک زدن ظرفیت زیرساختی کل کشور، توان پاسخگویی و مدیریت دولت‌های محلی را نیز سنجید. همزمان با افزایش چشمگیر استفاده از خودروهای با انرژی نو، تقاضا برای شارژ این خودروها به شدت رشد کرد. تشکیل صف‌های طولانی در مجتمع‌های خدماتی بزرگراه‌ها به یکی از دغدغه‌های رانندگان بدل شده بود که بخش‌های مختلف برای رفع آن چاره‌اندیشی کردند. بزرگراه Shenhai شریان اصلی شمال به جنوب در منطقه شمال جیانگ‌سو است و بار ترافیکی سنگینی دارد. در روزهای تعطیل، ورود انبوه خودروهای برقی به مجتمع‌های خدماتی همواره به کمبود جایگاه‌های شارژ منجر می‌شد. برای حل این مشکل، اداره برق یان‌چنگ در جیانگ‌سو ظرفیت ایستگاه‌ها را گسترش داد و پیش از آغاز تعطیلات با نصب ۲ دستگاه ترانسفورماتور اختصاصی ۲۰۰۰ کیلوولت‌آمپر و ۴ سامانه شارژ گروهی ۶۴۰ کیلوواتی، بر تعداد نازل‌های شارژ افزود تا معضل صف‌های طولانی برطرف شود. در چانگ‌ژو واقع در استان هه‌بئی، شرکت برق وابسته به State Grid پیش از تعطیلات ۱۸ ایستگاه شارژ پرتردد را بهسازی کرد. هر ایستگاه به تجهیزات فوق‌سریع ۶۴۰ کیلوواتی مجهز شد که توان خروجی را متناسب با وضعیت خودرو تنظیم می‌کنند و با کاستن از زمان شارژ، بهره‌وری جایگاه‌ها را افزایش می‌دهند. Li Jian، معاون مرکز بازاریابی شرکت تامین برق چانگ‌ژو وابسته به State Grid در این باره اظهار داشت: «ما با به‌کارگیری ربات‌های چهارپای هوشمند، تجهیزات شارژ بزرگراه‌ها را به طور ویژه بازرسی کردیم تا از عملکرد بی‌نقص آن‌ها اطمینان حاصل شود. همچنین با تکیه بر سامانه اینترنت خودروها، بار مصرفی و شرایط عملیاتی شبکه را پایش کردیم تا هر مشکلی بی‌درنگ مهار شود و سفری پاک و بی‌دغدغه برای شهروندان رقم بخورد.» در کنار اقدامات خدماتی، اجرای شتابان سیاست‌های حمایتی نظیر طرح جایگزینی کالاهای مصرفی فرسوده با نو و تخفیف کارمزد تسهیلات خرد، همراه با بسته‌های تشویقی بومی در مناطق گوناگون، پویایی بازار مصرف را تقویت کرد. بخش شینگ‌لو در پی‌ژو استان جیانگ‌سو که در مرز استان شاندونگ و مجاورت شهرستان لان‌لینگ و مناطق تای‌ارژوانگ و یی‌چنگ قرار دارد، با همراهی مناطق همجوار و تولیدکنندگان خودرو، نمایشگاه خودرو را به بازارهای محلی کشاند. همراه شدن یارانه‌های دولتی با تخفیف‌های شرکتی، امکان صرفه‌جویی بیش از ۱۰ هزار یوآن را برای خرید برخی مدل‌ها فراهم آورد و تنها در یک نیم‌روز ده‌ها پیش‌خرید به ثبت رسید. همپای جنب‌وجوش در مناطق روستایی، مراکز تجاری شهری نیز فضاهای نوآورانه‌ای پدید آوردند. مجموعه‌هایی که از چارچوب سنتی فروش کالا فراتر رفته‌اند، تجربه‌های متفاوتی برای مراجعان رقم زدند. در گوانگژو، یک مجتمع تجاری به مساحت ۴۲۰ هزار متر مربع میزبان بیش از ۱۰ طرح گردشگری و علمی از جمله باغ گیاه‌شناسی حاره‌ای، پارک دریایی قطبی و موزه علوم طبیعی شد؛ رویکردی که امکان تجربه همزمان طبیعت‌گردی و پژوهش‌های علمی را برای خانواده‌ها فراهم ساخت و این مرکز را به مقصدی شاخص برای فراغت درون‌شهری بدل کرد. در چانگ‌چون، استان جیلین، بازسازی مناظر کوهستانی درون فضای تجاری، تجربه‌ای تلفیقی از خرید و فراغت آفرید. با پیمودن مسیرهای شیب‌دار، بازارچه‌های غذای محلی توجه بازدیدکنندگان را جلب می‌کرد و کارگاه‌های صنایع خلاق و فروشگاه‌های مدرن در امتداد مسیر قرار داشتند. در طول این تعطیلات، روزانه بیش از ۶۰ هزار نفر از این مجموعه دیدن کردند. تنوع روزافزون کالاها و خدمات، توان مصرفی نوینی را وارد چرخه اقتصادی کرده است. آمارهای کلان وزارت بازرگانی چین نشان می‌دهد در سه روز نخست تعطیلات، شمار مراجعان به ۷۸ پیاده‌راه و راسته تجاری منتخب در سطح کشور ۳.۴ درصد و گردش مالی آن‌ها ۵.۳ درصد نسبت به سال گذشته رشد داشته است. بازار مبادله کالاهای مصرفی نیز با استقبال چشمگیری مواجه شد؛ اجرای طرح ملی تعویض کالاهای فرسوده با نو رقمی معادل ۱۹.۶۳ میلیارد یوآن فروش به دنبال داشت و بیش از ۳.۴۸ میلیون نفر از آن منتفع شدند. در این میان، جایگزینی ۴۶ هزار دستگاه خودرو به ثبت ۷.۴۵ میلیارد یوآن فروش خودروی نو انجامید، و تعویض ۱.۵۱ میلیون دستگاه لوازم خانگی در کنار خرید ۱.۷ میلیون دستگاه کالای دیجیتال و هوشمند، در مجموع ۱۱.۴ میلیارد یوآن گردش مالی ایجاد کرد. تعطیلات طولانی به پایان رسید، اما پویایی حاصل از آن همچنان جریان دارد. از سفرهای دوردست پاییزی تا تفریحات درون‌شهری، و از بازدیدهای گذرا تا تجربه‌های عمیق در مقصد، این جابه‌جایی گسترده نشان‌دهنده گرایش جامعه به کیفیت بالاتر زندگی و شاخصی برای سنجش کیفیت زیرساخت‌ها، خدمات عمومی و ظرفیت‌های فرهنگی است. آزادسازی توان مصرف تنها به هیجان روزهای تعطیل خلاصه نمی‌شود؛ با اجرایی شدن مستمر راهبردهای کلان و بسته‌های حمایتی، این استقبال گسترده به تدریج به رشدی باثبات و پایدار در بخش مصرف تبدیل خواهد شد.